Bu soruda, ökaryotik bir hücrede RNA moleküllerinin (ribonükleik asit) sentezlendiği yani üretildiği yerleri sorguluyoruz. RNA sentezi, genetik bilginin DNA'dan RNA'ya aktarıldığı transkripsiyon (yazılım) süreciyle gerçekleşir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Çekirdek: Ökaryotik hücrelerde DNA'nın büyük bir kısmı çekirdekte bulunur ve genetik bilginin çoğu burada saklanır. Dolayısıyla, mRNA (mesajcı RNA), tRNA (taşıyıcı RNA) ve rRNA (ribozomal RNA)'nın büyük bir kısmı çekirdekte sentezlenir. Özellikle çekirdekçik (nükleolus) rRNA sentezinin yoğun olduğu bir bölgedir. Bu nedenle çekirdek, RNA sentezinin temel yerlerinden biridir.
- B) Mitokondri: Mitokondriler, hücrenin enerji santralleri olarak bilinirler ve kendine ait halkasal DNA'ları, ribozomları ve RNA polimeraz enzimleri bulunur. Bu sayede, kendi proteinlerini sentezlemek için gerekli olan bazı mRNA, tRNA ve rRNA moleküllerini kendileri üretebilirler. Yani mitokondri de RNA sentezinin gerçekleştiği bir yerdir.
- C) Kloroplast: Bitki hücrelerinde ve bazı alglerde bulunan kloroplastlar, fotosentezden sorumlu organellerdir. Mitokondriler gibi, kloroplastların da kendine ait halkasal DNA'ları, ribozomları ve RNA polimeraz enzimleri vardır. Bu sayede, kendi proteinlerini sentezlemek için gerekli olan RNA moleküllerini kendileri sentezleyebilirler. Dolayısıyla kloroplast da RNA sentezinin gerçekleştiği bir yerdir.
- D) Ribozom: Ribozomlar, hücrede protein sentezinin (translasyon) gerçekleştiği organellerdir. mRNA'daki genetik kodu okuyarak, tRNA'ların taşıdığı amino asitleri birleştirerek protein zincirleri oluştururlar. Ribozomlar, RNA sentezlemezler; aksine, rRNA ve proteinlerden oluşurlar ve RNA'yı (mRNA) okuyarak protein üretirler. Bu nedenle ribozomlar RNA sentezinin yapıldığı bir yer değildir.
- E) Nükleoplazma: Nükleoplazma, çekirdeğin içini dolduran jel benzeri sıvıdır. Çekirdekteki DNA, RNA polimeraz enzimleri ve diğer transkripsiyon faktörleri bu nükleoplazma içinde yer alır. Çekirdeğin kendisi RNA sentezinin ana yeri olduğuna göre, bu sentez süreci nükleoplazma ortamında gerçekleşir. Yani nükleoplazma, RNA sentezinin gerçekleştiği bir ortamdır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, ribozomlar RNA sentezi yapmaz, aksine protein sentezi yaparlar ve kendileri rRNA içerirler. Bu nedenle, ökaryotik bir hücrede RNA moleküllerinin sentezlendiği yerler arasında ribozomlar sayılamaz.
Cevap D seçeneğidir.
