Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a çıkışıyla başlayan Kurtuluş Savaşı hazırlık döneminde, ulusal egemenliğe dayalı yeni bir devlet kurma fikrinin ilk kez açıkça dile getirildiği belge aşağıdakilerden hangisidir?
A) Amasya Genelgesi
B) Erzurum Kongresi
C) Sivas Kongresi
D) Misak-ı Millî
Merhaba sevgili öğrenciler!
Kurtuluş Savaşı'mızın hazırlık dönemi, milletimizin kendi kaderini tayin etme ve bağımsız bir devlet kurma azminin filizlendiği çok önemli bir süreçtir. Sorumuz, bu dönemde ulusal egemenliğe dayalı yeni bir devlet kurma fikrinin ilk kez açıkça dile getirildiği belgeyi soruyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım:
-
A) Amasya Genelgesi: Mustafa Kemal Paşa ve silah arkadaşlarının 22 Haziran 1919'da yayımladığı Amasya Genelgesi, Kurtuluş Savaşı'nın yol haritasını çizen en önemli belgelerden biridir. Bu genelgede yer alan "Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." ifadesi, egemenliğin doğrudan millete ait olacağını, yani ulusal egemenliğe dayalı yeni bir yönetim anlayışının temelini atmıştır. Ayrıca, "Her türlü etki ve denetimden uzak millî bir kurulun varlığı zaruridir." maddesi de mevcut Osmanlı hükümetine alternatif, milletin iradesine dayalı yeni bir yönetim organının gerekliliğini vurgulayarak yeni bir devlet kurma fikrinin ilk sinyallerini açıkça vermiştir. Bu nedenle, ulusal egemenliğe dayalı yeni bir devlet kurma fikri ilk kez Amasya Genelgesi'nde açıkça dile getirilmiştir.
-
B) Erzurum Kongresi: 23 Temmuz - 7 Ağustos 1919 tarihleri arasında toplanan Erzurum Kongresi, Amasya Genelgesi'nde belirtilen ilkeleri pekiştirmiş ve bölgesel nitelikte olmasına rağmen ulusal kararlar almıştır. "Millî sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz." ve "Kuvâ-yi Millîye'yi âmil ve millî iradeyi hâkim kılmak esastır." gibi maddelerle ulusal egemenlik ve bağımsızlık vurgusu güçlendirilmiştir. Ancak bu fikirlerin ilk kez dile getirildiği belge Amasya Genelgesi'dir.
-
C) Sivas Kongresi: 4-11 Eylül 1919 tarihleri arasında toplanan Sivas Kongresi, Erzurum Kongresi kararlarını onaylamış, tüm direniş cemiyetlerini "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirmiş ve Heyet-i Temsiliye'yi (Temsil Heyeti) tüm yurdu temsil eder hale getirmiştir. Bu kongre de ulusal egemenlik ve bağımsızlık mücadelesini ileri taşımış, ancak bu fikri ilk kez ortaya koyan belge değildir.
-
D) Misak-ı Millî: 28 Ocak 1920'de son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen Misak-ı Millî (Millî Ant), Türk milletinin bağımsızlık ve toprak bütünlüğü konusundaki temel taleplerini ve hedeflerini dünyaya ilan eden bir belgedir. Ulusal bağımsızlık ve egemenlik kavramlarını somutlaştırmış olsa da, yeni bir devlet kurma fikrinin ilk kez dile getirildiği hazırlık dönemi belgesi değildir; daha çok bu fikrin somutlaşmış hedeflerini ortaya koyar.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, ulusal egemenliğe dayalı yeni bir devlet kurma fikrinin ilk kez açıkça dile getirildiği belge Amasya Genelgesi'dir. Bu belge, milletin kendi kaderini kendi azim ve kararıyla belirleyeceğini ilan ederek, modern Türkiye Cumhuriyeti'nin temellerini atmıştır.
Cevap A seçeneğidir.
