Kurtuluş Savaşı Projesi: Nedenleri, Aşamaları ve Kahramanları Test 1

İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından resmen işgal edilmesi ve Osmanlı Mebusan Meclisi'nin dağıtılması üzerine, Ankara'da toplanan ve ulusal egemenliğin temsilcisi olan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

A) Heyet-i Temsiliye
B) Kuvâ-yi Milliye
C) Büyük Millet Meclisi
D) İstanbul Hükümeti

Sevgili öğrenciler, bu soru Milli Mücadele dönemindeki önemli bir dönüm noktasını ve ulusal egemenliğin temsilcisi olan kurumun kuruluşunu anlamamızı istiyor. Adım adım inceleyelim:

• Milli Mücadele'nin Başlangıcı ve İstanbul'un İşgali: Birinci Dünya Savaşı sonrası Osmanlı Devleti'nin başkenti İstanbul, İtilaf Devletleri tarafından fiilen işgal edilmişti. Ancak 16 Mart 1920'de İstanbul'un resmen işgal edilmesi ve ardından Osmanlı Mebusan Meclisi'nin dağıtılması, Milli Mücadele için bir dönüm noktası oldu. Bu olaylar, mevcut Osmanlı yönetiminin artık milletin iradesini temsil edemeyeceğini ve bağımsız bir yönetim merkezi kurulması gerektiğini açıkça gösterdi.
• Ulusal Egemenliğin Temsili İhtiyacı: İstanbul'daki meclisin dağıtılmasıyla, milletin temsilcilerinin toplanabileceği, kararlar alabileceği ve ulusal egemenliği temsil edebilecek yeni bir kuruma acil ihtiyaç doğdu. Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşları, bu boşluğu doldurmak ve Milli Mücadele'yi yasal bir zemine oturtmak amacıyla Ankara'da yeni bir meclis toplama kararı aldılar.
• Seçenekleri Değerlendirelim:
• A) Heyet-i Temsiliye: Sivas Kongresi'nde oluşturulan ve Milli Mücadele'yi yürüten geçici bir yürütme organıydı. Ancak bu kurum, ulusal egemenliği temsil eden bir yasama meclisi değil, yeni bir meclisin toplanmasına zemin hazırlayan bir yapıydı. İstanbul'daki meclisin dağılmasından sonraki boşluğu doldurmak için daha kapsamlı bir kuruma ihtiyaç vardı.
• B) Kuvâ-yi Milliye: İşgallere karşı halkın kendi imkanlarıyla oluşturduğu düzensiz silahlı direniş birlikleriydi. Bunlar askeri birimler olup, ulusal egemenliği temsil eden siyasi bir kurum değillerdi.
• C) Büyük Millet Meclisi: İstanbul'un işgali ve Mebusan Meclisi'nin dağıtılması üzerine, Mustafa Kemal Paşa'nın çağrısıyla tüm yurtta seçimler yapıldı ve seçilen milletvekilleri Ankara'da toplandı. 23 Nisan 1920'de açılan bu meclis, "Büyük Millet Meclisi" adını alarak ulusal egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunu ilan etti. Yasama, yürütme ve yargı yetkilerini kendinde toplayarak Milli Mücadele'nin tek ve meşru temsilcisi haline geldi. Soru metnindeki "ulusal egemenliğin temsilcisi olan kurum" tanımına tam olarak uymaktadır.
• D) İstanbul Hükümeti: İşgal altındaki İstanbul'da bulunan Osmanlı Hükümeti'ydi. İtilaf Devletleri'nin baskısı altında olduğu için Milli Mücadele'nin hedefleriyle çelişiyordu ve ulusal egemenliği temsil etmiyordu.
• Sonuç: İstanbul'un işgali ve Mebusan Meclisi'nin dağıtılması gibi kritik olaylar sonrasında, milletin bağımsızlık ve egemenlik arayışını temsil etmek üzere Ankara'da toplanan ve tüm yetkileri elinde bulunduran kurum Büyük Millet Meclisi olmuştur.

Cevap C seçeneğidir.