Bir öğrenci, özdeş ampullerin parlaklığını etkileyen faktörleri incelemek için aşağıdaki deney düzeneklerini hazırlamıştır.
(Görselde:
Düzenek 1: 1 pil, 1 anahtar, 1 ampul, bağlantı kabloları.
Düzenek 2: 2 pil, 1 anahtar, 1 ampul, bağlantı kabloları. Piller seri bağlı.)
Öğrenci, bu düzenekleri kullanarak ampul parlaklığını etkileyen hangi değişkenin etkisini gözlemlemek istemektedir?
A) Bağlantı kablosunun uzunluğu
B) Pil sayısı (gerilim)
C) Ampul sayısı
D) Anahtarın cinsi
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir öğrencinin ampul parlaklığını etkileyen faktörleri incelemek için hazırladığı iki farklı deney düzeneğini görüyoruz. Amacımız, bu düzenekleri karşılaştırarak öğrencinin hangi değişkenin etkisini gözlemlemek istediğini bulmak.
- Öncelikle, deney düzeneklerini dikkatlice inceleyelim:
- Düzenek 1: 1 pil, 1 anahtar, 1 ampul ve bağlantı kablolarından oluşuyor.
- Düzenek 2: 2 pil (seri bağlı), 1 anahtar, 1 ampul ve bağlantı kablolarından oluşuyor.
- Bir deneyde, bir değişkenin etkisini gözlemlemek için o değişken dışındaki her şeyin sabit (kontrol altında) tutulması gerekir. Bu, "bağımsız değişken" adı verilen şeyi değiştirirken, "bağımlı değişken" üzerindeki etkisini gözlemlememizi sağlar.
- Şimdi iki düzenek arasındaki farklara bakalım:
- Her iki düzenekte de ampul sayısı aynıdır (1 ampul).
- Her iki düzenekte de anahtar sayısı aynıdır (1 anahtar) ve anahtarın cinsi hakkında bir bilgi verilmemiştir, bu yüzden aynı kabul ederiz.
- Bağlantı kablolarının uzunluğu hakkında net bir bilgi verilmemiştir ve görselden belirgin bir fark anlaşılmamaktadır. Genellikle bu tür deneylerde kablo uzunluğu sabit tutulur.
- İki düzenek arasındaki temel ve belirgin fark, kullanılan pil sayısıdır. Düzenek 1'de 1 pil varken, Düzenek 2'de 2 pil vardır. Pillerin seri bağlanması, devrenin toplam gerilimini (voltajını) artırır. Yani, pil sayısı arttıkça devreye uygulanan gerilim de artar.
- Bu durumda, öğrenci pil sayısını (dolayısıyla devrenin gerilimini) değiştirerek ampul parlaklığı üzerindeki etkisini gözlemlemek istemektedir. Daha fazla pil, daha yüksek gerilim anlamına gelir ve bu da genellikle ampulün daha parlak yanmasına neden olur.
- Seçenekleri değerlendirelim:
- A) Bağlantı kablosunun uzunluğu: Düzeneklerde kablo uzunluğunun değiştiğine dair bir bilgi veya görsel ipucu yok.
- B) Pil sayısı (gerilim): Evet, bu iki düzenek arasındaki temel farktır. Pil sayısı değiştiğinde, devreye uygulanan gerilim de değişir.
- C) Ampul sayısı: Her iki düzenekte de 1 ampul kullanılmıştır, bu değişken sabit tutulmuştur.
- D) Anahtarın cinsi: Her iki düzenekte de birer anahtar vardır ve cinsleri hakkında bir fark belirtilmemiştir.
Bu nedenle, öğrenci pil sayısını (gerilimi) değiştirerek ampul parlaklığına etkisini incelemektedir.
Cevap B seçeneğidir.
