Aşağıdaki deney düzeneği, farklı sıvıların elektriği iletip iletmediğini test etmek için hazırlanmıştır.
Devre şeması: [Resim açıklaması: Bir pil, bir anahtar, bir ampul ve iki açık uçlu kablodan oluşan basit devre. Açık uçlar bir beherdeki sıvının içine daldırılmıştır.]
Bu deneyde, ampulün yanması için beherdeki sıvının hangi özellikte olması gerekir?
A) Yalıtkan olması
B) Renksiz olması
C) İletken olması
D) Yoğunluğunun fazla olması
Bu deney düzeneği, bir sıvının elektrik akımını iletip iletmediğini anlamak için tasarlanmıştır. Ampulün yanması, devrenin tamamlandığını ve elektrik akımının devreden geçebildiğini gösterir.
- Devrenin Çalışma Prensibi: Bir ampulün yanabilmesi için, elektrik akımının pilin bir kutbundan başlayıp tüm devre elemanlarından (anahtar, ampul, sıvı) geçerek pilin diğer kutbuna geri dönmesi gerekir. Bu duruma "devrenin tamamlanması" veya "kapalı devre" denir.
- Sıvının Rolü: Deney düzeneğinde, açık uçlu kablolar beherdeki sıvının içine daldırılmıştır. Bu durumda, elektrik akımının bir kablodan sıvıya, sıvıdan diğer kabloya geçerek devreyi tamamlaması beklenir.
- Ampulün Yanması İçin Gerekli Şart: Eğer ampul yanıyorsa, bu, elektrik akımının sıvıdan geçebildiği anlamına gelir. Bir maddenin elektrik akımını geçirme özelliğine iletkenlik denir. Dolayısıyla, ampulün yanması için beherdeki sıvının elektrik akımını iletebilen bir madde olması gerekir.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Yalıtkan olması: Yalıtkan maddeler elektrik akımını iletmezler. Eğer sıvı yalıtkan olsaydı, devre tamamlanmaz ve ampul yanmazdı. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
- B) Renksiz olması: Bir sıvının rengi, onun elektrik iletkenliği ile doğrudan ilgili bir özellik değildir. Hem renkli hem de renksiz iletken veya yalıtkan sıvılar bulunabilir. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır.
- C) İletken olması: İletken maddeler elektrik akımını kolayca iletirler. Eğer sıvı iletken ise, elektrik akımı sıvıdan geçerek devreyi tamamlar ve ampul yanar. Bu nedenle C seçeneği doğrudur.
- D) Yoğunluğunun fazla olması: Bir sıvının yoğunluğu (birim hacimdeki kütlesi), onun elektrik iletkenliği ile doğrudan ilgili bir özellik değildir. Yoğunluğu fazla olan bir sıvı iletken de olabilir, yalıtkan da olabilir. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
Cevap C seçeneğidir.
