Aşağıdaki olaylardan hangisi ışığın kırılmasına bir örnek değildir?
A) Su dolu bardağa konulan kaşığın kırık gibi görünmesi.
B) Güneş ışınlarının prizmadan geçerek renklerine ayrılması.
C) Gözlük camlarının cisimleri net göstermesi.
D) Ayna karşısında duran kişinin görüntüsünü görmesi.
Sevgili öğrenciler, bu soruda ışığın temel özelliklerinden biri olan kırılma olayını anlamamızı istiyor. Işığın kırılması, ışığın bir saydam ortamdan (örneğin hava) başka bir saydam ortama (örneğin su veya cam) geçerken yön değiştirmesi, yani bükülmesidir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Su dolu bardağa konulan kaşığın kırık gibi görünmesi: Bu olay, ışığın kırılmasına harika bir örnektir. Kaşıktan yansıyan ışık, sudan havaya geçerken yön değiştirir. Bu yön değiştirme (kırılma) nedeniyle beynimiz kaşığın gerçekte olduğundan farklı bir konumda olduğunu algılar ve kaşık "kırık" veya bükülmüş gibi görünür.
- B) Güneş ışınlarının prizmadan geçerek renklerine ayrılması: Beyaz ışık (güneş ışığı), aslında farklı renklerin birleşimidir. Prizma gibi saydam bir ortama girdiğinde, her rengin ışığı farklı açılarda kırılır. Bu farklı kırılma açıları sayesinde beyaz ışık, gökkuşağı renklerine (spektrumuna) ayrılır. Bu da ışığın kırılması olayıdır.
- C) Gözlük camlarının cisimleri net göstermesi: Gözlük camları, özel olarak şekillendirilmiş saydam malzemelerdir. Gözlük camları, ışığı belirli bir şekilde kırarak (bükerek) gözümüzün içindeki retina üzerine doğru odaklanmasını sağlar. Böylece cisimler net görünür. Bu da ışığın kırılması prensibine dayanır.
- D) Ayna karşısında duran kişinin görüntüsünü görmesi: Ayna, ışığı yansıtan bir yüzeydir. Kişiden gelen ışık ışınları aynaya çarpar ve aynadan geri yansıyarak gözümüze ulaşır. Bu olayda ışık bir ortamdan başka bir ortama geçip yön değiştirmez; sadece aynı ortam içinde (hava) yüzeyden geri döner. Bu olaya ışığın yansıması denir, kırılması değil.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, A, B ve C seçeneklerindeki olaylar ışığın kırılmasına örnekken, D seçeneğindeki olay ışığın yansımasına bir örnektir.
Cevap D seçeneğidir.
