Seri bağlı bir ampul devresi için aşağıdaki ifadelerden hangisi DOĞRUDUR?
A) Ampullerden biri patlarsa diğerleri yanmaya devam eder.
B) Tüm ampullerden geçen akım miktarı farklıdır.
C) Ampul sayısı arttıkça toplam direnç artar.
D) Ampullerin uçları arasındaki gerilim eşittir.
Seri bağlı bir ampul devresi, elektrik akımının geçebileceği tek bir yolun olduğu bir devredir. Bu tür devrelerdeki temel özellikleri ve seçenekleri adım adım inceleyelim:
- A) Ampullerden biri patlarsa diğerleri yanmaya devam eder.
- Bu ifade yanlıştır. Seri bağlı bir devrede, akımın geçebileceği tek bir yol vardır. Eğer ampullerden biri patlarsa veya bağlantısı kesilirse, devre açık devre haline gelir. Bu durumda, elektrik akımı devreyi tamamlayamaz ve hiçbir ampul yanmaz. Tıpkı bir köprüdeki tek yolun kapanması gibi, trafik tamamen durur.
- B) Tüm ampullerden geçen akım miktarı farklıdır.
- Bu ifade yanlıştır. Seri bağlı bir devrenin en temel özelliklerinden biri, devrenin her noktasından geçen akım miktarının aynı olmasıdır. Çünkü akımın izleyebileceği tek bir yol vardır ve elektronlar bu yol boyunca aynı hızda ve miktarda hareket ederler.
- C) Ampul sayısı arttıkça toplam direnç artar.
- Bu ifade doğrudur. Seri bağlı bir devredeki toplam direnç ($R_{toplam}$), devredeki her bir elemanın (ampulün) dirençlerinin matematiksel toplamına eşittir. Yani, $R_{toplam} = R_1 + R_2 + R_3 + ...$ formülüyle bulunur. Bu durumda, devreye yeni bir ampul eklemek, bu toplama yeni bir direnç değeri eklemek demektir. Dolayısıyla, ampul sayısı arttıkça devrenin toplam direnci de artar.
- D) Ampullerin uçları arasındaki gerilim eşittir.
- Bu ifade genellikle yanlıştır. Seri bağlı devrelerde, ana gerilim (kaynak gerilimi) devredeki elemanlar arasında paylaşılır. Her bir ampulün uçları arasındaki gerilim düşümü, o ampulün direncine bağlıdır (Ohm Kanunu: $V = I \times R$). Eğer ampullerin dirençleri farklıysa, uçları arasındaki gerilimler de farklı olacaktır. Sadece tüm ampullerin dirençleri eşitse gerilimler eşit olur, ancak bu genel bir kural değildir ve devrenin toplam gerilimi ampuller arasında bölünür.
Yukarıdaki açıklamalara göre, seri bağlı bir ampul devresi için doğru ifade C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
