Atatürk'ün "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir." sözü, Türk demokrasisinin temelini oluşturan en önemli ilkelerden biridir.
Bu söz ile vurgulanmak istenen temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
SB.7.6.2. Atatürk’ün Türk demokrasisinin gelişimine katkılarını açıklar.
A) Devlet yönetiminde sadece ordu etkili olmalıdır.
B) Ülke yönetiminde hiçbir gücün üstünlüğü olmadan, yetkinin tek sahibi millettir.
C) Yabancı devletlerin Türkiye üzerindeki egemenliği tanınmalıdır.
D) Padişahlık sisteminin devam etmesi gerekmektedir.
Sevgili öğrenciler, bu soru, Türk demokrasisinin temel taşlarından biri olan Atatürk'ün çok önemli bir sözünü anlamamızı istiyor. Hadi bu sözün ne anlama geldiğini ve seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım.
- Sözü Anlayalım: Atatürk'ün "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir." sözü, devletin yönetim gücünün, yani egemenliğin, hiçbir koşul veya sınırlama olmaksızın doğrudan millete ait olduğunu ifade eder. Bu, kararların halk tarafından veya halkın seçtiği temsilciler aracılığıyla alınması gerektiği anlamına gelir.
- "Egemenlik" Ne Demek?: Egemenlik, bir devleti yönetme ve onun üzerinde söz sahibi olma yetkisidir. Kimin egemen olduğu, o ülkenin yönetim şeklini belirler.
- "Kayıtsız Şartsız" Ne Demek?: Bu ifade, egemenliğin hiçbir kişi, grup, kurum (örneğin ordu, din adamları, bir aile) veya dış güç tarafından kısıtlanamayacağı, devredilemeyeceği veya paylaşılamayacağı anlamına gelir. Tamamen ve sadece millete aittir.
- "Milletindir" Ne Demek?: Bu da egemenliğin tek sahibinin, o ülkenin vatandaşlarından oluşan halk, yani millet olduğunu vurgular.
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Devlet yönetiminde sadece ordu etkili olmalıdır.
- Bu seçenek, egemenliğin millete değil, ordunun elinde olması gerektiğini savunur. Atatürk'ün sözü ise egemenliğin millete ait olduğunu, hiçbir gücün üstün olamayacağını belirtir. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
- B) Ülke yönetiminde hiçbir gücün üstünlüğü olmadan, yetkinin tek sahibi millettir.
- Bu seçenek, "kayıtsız şartsız" ifadesiyle uyumlu olarak hiçbir gücün (ordu, padişah, yabancı devlet vb.) milletin üstünde olamayacağını ve "milletindir" ifadesiyle uyumlu olarak yetkinin tek sahibinin millet olduğunu çok net bir şekilde ifade eder. Bu, sözün temel düşüncesini tam olarak yansıtır.
- C) Yabancı devletlerin Türkiye üzerindeki egemenliği tanınmalıdır.
- Bu seçenek, milli egemenliğin tam tersidir. Atatürk, Türk milletinin kendi kaderini tayin etme hakkını savunmuş, yabancı devletlerin Türkiye üzerindeki her türlü egemenlik iddialarına karşı çıkmıştır. Bu nedenle bu seçenek kesinlikle yanlıştır.
- D) Padişahlık sisteminin devam etmesi gerekmektedir.
- Padişahlık sistemi, egemenliğin tek bir kişiye (padişaha) ait olduğu bir yönetim şeklidir. Atatürk'ün sözü ise egemenliğin millete ait olduğunu vurgulayarak padişahlık sistemine karşı çıkar ve cumhuriyet yönetiminin temelini oluşturur. Bu nedenle bu seçenek de yanlıştır.
Gördüğümüz gibi, Atatürk'ün bu sözü, Türk milletinin kendi kendini yöneteceğini, hiçbir iç veya dış gücün milletin iradesinin üzerinde olamayacağını açıkça belirtir. Bu da demokrasinin ve cumhuriyetin en temel ilkesidir.
Cevap B seçeneğidir.
