Atatürk Dönemi Türk dış politikasının temel amaçlarından biri de Misakımillî'nin belirlediği sınırlar içinde tam bağımsızlığı sağlamaktır.
Aşağıdaki gelişmelerden hangisi, bu amaca yönelik bir adım olarak değerlendirilemez?
A) Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanması
B) Boğazlar meselesinin Montrö Sözleşmesi ile çözülmesi
C) Hatay'ın Türkiye'ye katılması için diplomatik çabalar
D) Milletler Cemiyeti'ne üye olunması
Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, Atatürk Dönemi Türk dış politikasının temel amaçlarından biri olan Misakımillî'nin belirlediği sınırlar içinde tam bağımsızlığı sağlamak hedefi doğrultusunda atılan adımları değerlendirmemiz isteniyor. Misakımillî, milli sınırlarımız ve tam bağımsızlığımızla ilgili hedeflerimizi ifade eder. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanması: Lozan Antlaşması, yeni Türk Devleti'nin uluslararası alanda tanınmasını sağlamış, kapitülasyonlar gibi bağımsızlığımızı kısıtlayan unsurları ortadan kaldırmış ve Misakımillî'nin büyük bir kısmını (sınırlar, egemenlik hakları) güvence altına almıştır. Bu nedenle, tam bağımsızlığın sağlanması yolunda atılmış en temel ve en önemli adımlardan biridir.
- B) Boğazlar meselesinin Montrö Sözleşmesi ile çözülmesi: Lozan Antlaşması'nda Boğazlar üzerinde tam egemenliğimiz sağlanamamış, Boğazlar Komisyonu'nun varlığı ve Boğazların silahsızlandırılması gibi kısıtlamalar devam etmiştir. Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile bu kısıtlamalar kaldırılarak Boğazlar üzerindeki tam egemenliğimiz geri kazanılmış, asker bulundurma hakkımız elde edilmiştir. Bu da Misakımillî sınırları içindeki tam bağımsızlığımızı pekiştiren çok önemli bir adımdır.
- C) Hatay'ın Türkiye'ye katılması için diplomatik çabalar: Hatay, Misakımillî sınırları içinde yer almasına rağmen Lozan'da Türkiye dışında kalmıştır. Atatürk'ün ve Türk hükümetinin Hatay'ın anavatana katılması için gösterdiği diplomatik çabalar, Misakımillî'nin belirlediği milli sınırlarımızı tamamlama ve toprak bütünlüğümüzü sağlama amacına yönelik bir adımdır. Bu çabalar sonucunda Hatay 1939'da Türkiye'ye katılmıştır.
- D) Milletler Cemiyeti'ne üye olunması: Milletler Cemiyeti, uluslararası barışı ve güvenliği korumak amacıyla kurulmuş bir örgüttü. Türkiye'nin 1932'de bu cemiyete üye olması, uluslararası alanda barışçıl bir politika izlediğini, uluslararası işbirliğine açık olduğunu ve dünya barışına katkıda bulunma arzusunu göstermiştir. Ancak bu üyelik, doğrudan Misakımillî'nin belirlediği sınırlar içinde "tam bağımsızlığı sağlamak" veya "sınırları tamamlamak" gibi bir amaçtan ziyade, kazanılmış bağımsızlığın uluslararası sistem içinde korunması ve Türkiye'nin uluslararası platformlarda saygın bir yer edinmesi amacına hizmet etmiştir. Diğer seçenekler doğrudan egemenlik kısıtlamalarını kaldırma veya Misakımillî sınırlarını tamamlama ile ilgiliyken, Milletler Cemiyeti'ne üyelik daha çok uluslararası ilişkiler ve barışa yönelik bir adımdır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, A, B ve C seçeneklerindeki gelişmeler doğrudan Misakımillî'nin belirlediği sınırlar içinde tam bağımsızlığı sağlama veya bu sınırları tamamlama hedefine yönelik adımlardır. D seçeneği ise Türkiye'nin uluslararası barışa ve işbirliğine katkıda bulunma arzusunu gösterir, ancak doğrudan Misakımillî'nin temel hedeflerinden olan "sınırlar içinde tam bağımsızlığı sağlamak" amacına yönelik bir adım olarak değerlendirilemez.
Cevap D seçeneğidir.
