Cumhuriyetin ilk yıllarında Türkiye Cumhuriyeti, hem iç hem de dış tehditlerle karşı karşıya kalmıştır. Bu tehditler, genç devletin varlığını ve inkılapların uygulanmasını zorlaştırmıştır.
Aşağıdaki olaylardan hangisi, Cumhuriyet rejimine ve laik düzene karşı çıkan iç tehditlerden biri olarak kabul edilebilir?
A) Musul Sorunu
B) Hatay Sorunu
C) Şeyh Said İsyanı
D) Montrö Boğazlar Sözleşmesi
Cumhuriyetin ilk yıllarında Türkiye Cumhuriyeti, yeni kurulmuş genç bir devlet olarak hem içeriden hem de dışarıdan gelen çeşitli zorluklarla mücadele etmek zorunda kalmıştır. Soru, özellikle Cumhuriyet rejimine ve laik düzene karşı çıkan iç tehditlerden birini bulmamızı istiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Musul Sorunu: Bu sorun, Türkiye Cumhuriyeti ile İngiltere arasında, Musul bölgesinin statüsü üzerine yaşanan bir dış politika sorunuydu. Lozan Barış Antlaşması'ndan sonra çözüme kavuşturulamayan bu mesele, genç Türkiye'nin dış ilişkilerini meşgul etmiş ancak Cumhuriyet rejimine veya laik düzene karşı bir iç tehdit niteliği taşımamıştır.
- B) Hatay Sorunu: Hatay Sorunu da Türkiye ile Fransa arasında yaşanan bir dış politika meselesiydi. Hatay'ın Türkiye topraklarına katılması hedefiyle yürütülen diplomatik mücadeleler, devletin dış gündemini oluşturmuş, ancak bu da Cumhuriyet rejimine veya laik düzene yönelik bir iç ayaklanma veya tehdit değildi.
- C) Şeyh Said İsyanı: 1925 yılında Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da çıkan bu isyan, Cumhuriyetin ilanından sonra yapılan inkılaplara, özellikle de halifeliğin kaldırılmasına ve laik düzene karşı dini motifli bir ayaklanmaydı. İsyanın temel amacı, Cumhuriyet rejimini yıkarak şeriata dayalı eski düzeni yeniden kurmaktı. Bu nedenle, Şeyh Said İsyanı, genç Türkiye Cumhuriyeti'nin içeriden karşılaştığı en büyük tehditlerden biri olmuş ve laiklik ilkesinin yerleşmesini zorlaştırmıştır.
- D) Montrö Boğazlar Sözleşmesi: 1936 yılında imzalanan bu sözleşme, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki tam egemenliğini geri kazanmasını sağlayan büyük bir diplomatik başarıydı. Bu sözleşme, Türkiye'nin uluslararası alandaki prestijini artırmış ve Boğazlar üzerindeki kısıtlamaları kaldırmıştır. Dolayısıyla bir tehdit değil, aksine devletin güçlenmesini sağlayan bir gelişmeydi.
Yukarıdaki açıklamalara göre, Cumhuriyet rejimine ve laik düzene karşı çıkan iç tehditlerden biri olarak kabul edilebilecek olay Şeyh Said İsyanı'dır.
Cevap C seçeneğidir.
