Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan sonra Yunanistan ile yaşanan önemli sorunlardan biri de nüfus mübadelesi meselesidir. Bu mübadele kararı hangi antlaşma ile alınmıştır?
A) Mudanya Ateşkes Antlaşması
B) Lozan Barış Antlaşması
C) Ankara Antlaşması ($1921$)
D) Montrö Boğazlar Sözleşmesi
Sevgili öğrenciler, bu soru Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş dönemindeki dış politika ve uluslararası antlaşmalar konusundaki bilginizi ölçmektedir. Özellikle Yunanistan ile yaşanan önemli bir mesele olan nüfus mübadelesi, o dönemin en kritik konularından biridir. Şimdi bu kararın hangi antlaşma ile alındığını adım adım inceleyelim:
- Nüfus Mübadelesi Nedir? Türkiye Cumhuriyeti ile Yunanistan arasında, iki ülkenin bağımsızlıklarını kazanmasının ardından, azınlık sorunlarını çözmek amacıyla kararlaştırılan zorunlu nüfus değişimidir. Bu karar sonucunda, Batı Trakya'daki Türkler ile İstanbul'daki Rumlar hariç olmak üzere, Anadolu'daki Rumlar Yunanistan'a, Yunanistan'daki Türkler ise Türkiye'ye göç etmek zorunda kalmıştır.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Mudanya Ateşkes Antlaşması: Bu antlaşma, Türk Kurtuluş Savaşı'nın sıcak çatışma dönemini sona erdiren ve barış görüşmelerinin önünü açan bir ateşkestir. Savaşın fiilen bittiğini ilan etmiş, ancak kalıcı barış koşullarını veya nüfus mübadelesi gibi detaylı konuları içermemiştir.
- B) Lozan Barış Antlaşması: Bu antlaşma, Türkiye Cumhuriyeti'nin uluslararası alanda tanınmasını sağlayan, sınırlarını belirleyen, azınlık hakları, kapitülasyonlar, borçlar ve en önemlisi nüfus mübadelesi gibi birçok kritik konuyu nihai olarak çözen kapsamlı bir barış antlaşmasıdır. Nüfus mübadelesi kararı, bu antlaşmanın önemli maddelerinden biridir.
- C) Ankara Antlaşması (1921): Bu antlaşma, Türkiye (TBMM Hükümeti) ile Fransa arasında imzalanmıştır. Güney sınırlarımızı belirlemiş ve Hatay'a özel statü tanımıştır. Yunanistan ile yaşanan nüfus mübadelesi meselesiyle doğrudan bir ilgisi yoktur.
- D) Montrö Boğazlar Sözleşmesi: Bu sözleşme, 1936 yılında imzalanmış olup, Türk boğazlarının statüsünü ve egemenliğini düzenleyen önemli bir uluslararası belgedir. Türkiye'ye boğazlar üzerinde tam egemenlik hakkı tanımıştır. Nüfus mübadelesi konusuyla ilgili değildir ve Lozan'dan çok sonra imzalanmıştır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan sonra Yunanistan ile yaşanan nüfus mübadelesi meselesi, yeni Türk devletinin uluslararası alandaki varlığını ve sınırlarını kesinleştiren Lozan Barış Antlaşması ile karara bağlanmıştır.
Cevap B seçeneğidir.
