10. sınıf edebiyat 2. dönem 2. yazılı 5. senaryo meb Test 2

"Nesillerin Mirası" temasını ele alan bir denemede yazar, dedesinden kalma bir saat üzerinden zamanın geçişini, geçmişin anılarını ve gelecek kuşaklara bırakılacak değerleri sembolik bir dille anlatmaktadır.

Yazarın bu denemede saati bir sembol olarak kullanması, metni çözümleme açısından ne anlama gelmektedir?

A) Yazarın mekanik aletlere olan ilgisini göstermektedir.

B) Metne somut bir nesne üzerinden soyut kavramları işleme derinliği katmaktadır.

C) Denemenin bilimsel bir makale niteliği taşıdığını belirtmektedir.

D) Zaman kavramının sadece fiziksel bir olgu olduğunu vurgulamaktadır.

E) Denemenin sadece yaşlılara hitap ettiğini ima etmektedir.

Sevgili öğrenciler, bu soruda bir yazarın denemesinde dedesinden kalma bir saati sembol olarak kullanmasının metni çözümleme açısından ne anlama geldiği soruluyor. Semboller, edebiyatta ve sanatta soyut kavramları somut nesneler aracılığıyla ifade etmemizi sağlayan güçlü araçlardır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Yazarın mekanik aletlere olan ilgisini göstermektedir.

  Bu seçenek, yazarın saati kullanma amacını yüzeysel bir şekilde ele almaktadır. Metinde saatin "zamanın geçişini, geçmişin anılarını ve gelecek kuşaklara bırakılacak değerleri sembolik bir dille" anlattığı belirtiliyor. Bu ifadeler, yazarın amacının sadece mekanik bir alete olan ilgisini göstermekten çok daha derin olduğunu ortaya koyar. Dolayısıyla bu seçenek doğru değildir.

• B) Metne somut bir nesne üzerinden soyut kavramları işleme derinliği katmaktadır.

  Bu seçenek, sembolizmin temel işlevini çok iyi açıklamaktadır. Saat, elle tutulur, gözle görülür somut bir nesnedir. Ancak yazar, bu somut nesne aracılığıyla "zamanın geçişi" (soyut), "geçmişin anıları" (soyut) ve "gelecek kuşaklara bırakılacak değerler" (soyut) gibi kavramları işlemektedir. Bu durum, metne zenginlik, anlam derinliği ve okuyucunun zihninde daha kalıcı bir etki bırakma gücü katar. Bu, sembolik dilin en önemli özelliklerinden biridir ve sorudaki denemenin amacına tamamen uymaktadır.

• C) Denemenin bilimsel bir makale niteliği taşıdığını belirtmektedir.

  Denemeler, genellikle kişisel görüşleri, düşünceleri ve duyguları edebi bir dille ifade eden yazılardır. Sembolik anlatım, bilimsel makalelerde kullanılan objektif, doğrudan ve kanıta dayalı dilden farklıdır. Bilimsel makaleler, genellikle somut veriler, deneyler ve teoriler üzerine kuruludur. Bu nedenle, saatin sembol olarak kullanılması denemenin bilimsel bir makale olduğunu göstermez. Dolayısıyla bu seçenek doğru değildir.

• D) Zaman kavramının sadece fiziksel bir olgu olduğunu vurgulamaktadır.

  Yazarın saati kullanarak "geçmişin anıları" ve "gelecek kuşaklara bırakılacak değerler" gibi kavramları ele alması, zamanın sadece takvimdeki günler veya saatteki saniyeler gibi fiziksel bir ölçümden ibaret olmadığını gösterir. Zamanın duygusal, kültürel ve felsefi boyutlarını da vurgulamaktadır. Bu nedenle, bu seçenek de doğru değildir.

• E) Denemenin sadece yaşlılara hitap ettiğini ima etmektedir.

  "Nesillerin Mirası" teması ve "gelecek kuşaklara bırakılacak değerler" ifadesi, denemenin sadece yaşlılara değil, geçmişle gelecek arasında köprü kuran, miras ve değer kavramları üzerine düşünen her yaştan insana hitap ettiğini gösterir. Evrensel temalar işlenmektedir. Dolayısıyla bu seçenek de doğru değildir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, yazarın saati bir sembol olarak kullanması, somut bir nesne aracılığıyla soyut ve derin kavramları işlemesine olanak tanımaktadır.

Cevap B seçeneğidir.