11. sınıf edebiyat 2. dönem 2. yazılı 4. Senaryo Test 2

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?

A) Sınavı kazanmak için çok ve düzenli çalışmalısın.

B) Bu konuda onunla görüşmek için sabırsızlanıyorum.

C) Yeni açılan mağaza, oldukça geniş ve ferah bir ortama sahipti.

D) Toplantıya katılan herkes, düşüncelerini özgürce dile getirdi.

E) Hiç kimse bu konuda beni eleştiremez, hatta sen bile.

Merhaba sevgili öğrenciler!

Anlatım bozuklukları, dilimizi doğru ve etkili kullanmamız için dikkat etmemiz gereken önemli konulardan biridir. Şimdi sorudaki cümleleri adım adım inceleyerek hangi cümlede bir anlatım bozukluğu olduğunu bulalım.

• A) Sınavı kazanmak için çok ve düzenli çalışmalısın.

  Bu cümlede bir anlatım bozukluğu bulunmaktadır. "Çok" kelimesi "ne kadar" sorusuna cevap veren bir miktar zarfıdır (miktar belirtir). "Düzenli" kelimesi ise "nasıl" sorusuna cevap veren bir durum zarfıdır (biçim belirtir). Farklı türdeki bu iki zarfın "ve" bağlacıyla doğrudan birbirine bağlanarak aynı fiili ("çalışmalısın") nitelemesi, cümlede yapısal bir uyumsuzluğa ve anlatım bozukluğuna yol açar.

  Doğrusu şöyle olabilirdi:

  • "Sınavı kazanmak için çok çalışmalısın ve düzenli çalışmalısın." (Fiil tekrarı ile)
  • "Sınavı kazanmak için çok ve düzenli bir şekilde çalışmalısın." (Ek sözcük kullanarak)

  Bu nedenle, A seçeneğindeki cümlede anlatım bozukluğu vardır.

• B) Bu konuda onunla görüşmek için sabırsızlanıyorum.

  Bu cümlede herhangi bir dil bilgisi hatası veya anlam karışıklığı bulunmamaktadır. Cümle açık ve anlaşılırdır.

• C) Yeni açılan mağaza, oldukça geniş ve ferah bir ortama sahipti.

  Bu cümlede "geniş" ve "ferah" kelimeleri "ortam" ismini niteleyen sıfatlardır. "Oldukça" kelimesi ise bu sıfatları pekiştiren bir zarftır. Cümle dil bilgisi açısından doğrudur ve anlam bütünlüğü vardır.

• D) Toplantıya katılan herkes, düşüncelerini özgürce dile getirdi.

  Bu cümlede herhangi bir anlatım bozukluğu yoktur. Özne, yüklem ve tümleçler yerli yerindedir ve anlam akışı doğrudur.

• E) Hiç kimse bu konuda beni eleştiremez, hatta sen bile.

  Bu cümlede "hiç kimse" ve "eleştiremez" kelimeleriyle olumsuzluk doğru bir şekilde sağlanmıştır. "Hatta sen bile" ifadesi anlamı pekiştirmektedir. Cümlede bir anlatım bozukluğu bulunmamaktadır.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, anlatım bozukluğunun A seçeneğinde olduğunu açıkça görmekteyiz.

Cevap A seçeneğidir.