"Yazarın son romanı 'Gölgeler Şehri', eleştirmenler tarafından oldukça tartışmalı bulundu. Kimileri eserin modern kent insanının yalnızlığını çarpıcı bir dille anlattığını ve psikolojik derinliğinin takdire şayan olduğunu belirtirken, kimileri ise karakterlerin sığ kaldığını ve olay örgüsünün zayıf olduğunu ileri sürdü. Kanaatimce, yazar bu eserinde önceki çalışmalarına göre daha cesur bir üslup denemiş, ancak bu deneme her zaman başarılı sonuç vermemiştir. Özellikle son bölümdeki ani gelişmeler, okuyucuyu hikâyeden koparabilmektedir."
Bu eleştiri metninden hareketle, metinde yer alan bilgi ve yorumları ayırt ettiğimizde, aşağıdakilerden hangisi bir 'yorum' ifadesidir?
A) Yazarın son romanının adı 'Gölgeler Şehri'dir.
B) Eleştirmenler eseri tartışmalı bulmuştur.
C) Kimileri eserin modern kent insanının yalnızlığını çarpıcı bir dille anlattığını belirtti.
D) Yazarın bu eserinde önceki çalışmalarına göre daha cesur bir üslup denediği kanaatimce doğrudur.
E) Kimileri karakterlerin sığ kaldığını ve olay örgüsünün zayıf olduğunu ileri sürdü.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir metinde yer alan 'bilgi' ve 'yorum' ifadelerini ayırt etmemiz isteniyor. Bu tür sorular, okuduğumuzu anlama ve metin analizi becerilerimizi ölçer. Gelin, bu ayrımı nasıl yapacağımızı adım adım öğrenelim:
- Bilgi Nedir? Bilgi, nesnel (objektif) olan, doğruluğu kanıtlanabilir veya gözlemlenebilir gerçeklerdir. Genellikle kişiden kişiye değişmezler ve herkes tarafından aynı şekilde kabul edilirler.
- Yorum Nedir? Yorum ise öznel (sübjektif) olan, kişisel görüş, değerlendirme, çıkarım veya yargıdır. Yorumlar, kişinin kendi düşüncelerini, hislerini veya inançlarını yansıtır ve farklı kişiler tarafından farklı şekillerde yapılabilir. Yorum ifadeleri genellikle "bence", "kanaatimce", "sanırım", "olduğunu düşünüyorum", "güzel", "kötü", "başarılı", "zayıf" gibi kişisel değerlendirme bildiren kelimelerle birlikte kullanılır.
Şimdi metni ve seçenekleri bu bilgiler ışığında inceleyelim:
- Metin: "Yazarın son romanı 'Gölgeler Şehri', eleştirmenler tarafından oldukça tartışmalı bulundu. Kimileri eserin modern kent insanının yalnızlığını çarpıcı bir dille anlattığını ve psikolojik derinliğinin takdire şayan olduğunu belirtirken, kimileri ise karakterlerin sığ kaldığını ve olay örgüsünün zayıf olduğunu ileri sürdü. Kanaatimce, yazar bu eserinde önceki çalışmalarına göre daha cesur bir üslup denemiş, ancak bu deneme her zaman başarılı sonuç vermemiştir. Özellikle son bölümdeki ani gelişmeler, okuyucuyu hikâyeden koparabilmektedir."
Şimdi seçeneklere tek tek bakalım:
- A) Yazarın son romanının adı 'Gölgeler Şehri'dir.
- Metinde açıkça "Yazarın son romanı 'Gölgeler Şehri'" şeklinde belirtilmiştir. Bu, doğruluğu metin içinde kanıtlanabilen, nesnel bir bilgidir.
- B) Eleştirmenler eseri tartışmalı bulmuştur.
- Metinde "eleştirmenler tarafından oldukça tartışmalı bulundu" ifadesi geçmektedir. Bu da eleştirmenlerin genel bir görüşünü aktaran, nesnel bir bilgidir. Metnin yazarı, bu durumu bir gerçek olarak bize sunmuştur.
- C) Kimileri eserin modern kent insanının yalnızlığını çarpıcı bir dille anlattığını belirtti.
- Metinde "Kimileri eserin modern kent insanının yalnızlığını çarpıcı bir dille anlattığını... belirtti" ifadesi yer almaktadır. Bu ifade, "kimileri" adlı grubun dile getirdiği bir görüşü (yorumunu) bize aktaran bir bilgidir. Yani, "şu kişiler şöyle düşünüyor" bilgisi verilmektedir, metnin yazarının kendi yorumu değildir.
- D) Yazarın bu eserinde önceki çalışmalarına göre daha cesur bir üslup denediği kanaatimce doğrudur.
- Bu seçenekteki en önemli ipucu "Kanaatimce" kelimesidir. "Kanaatimce" demek, "benim görüşüme göre", "bana göre" demektir. Bu ifade, metnin yazarının kişisel düşüncesini, değerlendirmesini ve yorumunu açıkça ortaya koymaktadır. Bu, tamamen öznel bir yargıdır.
- E) Kimileri karakterlerin sığ kaldığını ve olay örgüsünün zayıf olduğunu ileri sürdü.
- C seçeneğinde olduğu gibi, bu da "kimileri" adlı grubun "ileri sürdüğü" (iddia ettiği/düşündüğü) bir görüşü aktaran bir bilgidir. Metnin yazarı, bu görüşü bize bir bilgi olarak sunmaktadır, kendi yorumu değildir.
Bu durumda, metnin yazarının doğrudan kendi öznel değerlendirmesini içeren ifade D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
