Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı bulunmaktadır?
A) Türk Dil Kurumu'nun son kararları, dilbilimciler arasında geniş yankı uyandırdı.
B) Sanatçı, 1980'li yılların sonunda eserleriyle adından söz ettirmeye başladı.
C) Herkes, bu kadar önemli bir toplantıya geç kalmanın doğru olmadığını biliyordu.
D) Fatih Sultan Mehmet, İstanbul'u 1453'te feth ederek yeni bir çağ başlattı.
E) Güneş Sistemi'ndeki gezegenler arasında Dünya, yaşanabilir tek gezegendir.
Sevgili öğrenciler, yazım kuralları Türkçeyi doğru ve etkili kullanmanın temelidir. Bu soruda, birleşik fiillerin yazımıyla ilgili önemli bir kuralı hatırlayacağız. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve doğru cevabı bulalım:
- A) Türk Dil Kurumu'nun son kararları, dilbilimciler arasında geniş yankı uyandırdı.
- "Türk Dil Kurumu" bir kurum adı olduğu için her kelimesi büyük harfle başlar ve gelen ek kesme işaretiyle ayrılır.
- "Dilbilimciler" kelimesinin yazımı doğrudur.
- Bu cümlede herhangi bir yazım yanlışı bulunmamaktadır.
- B) Sanatçı, 1980'li yılların sonunda eserleriyle adından söz ettirmeye başladı.
- Sayılara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır ("1980'li").
- Bu cümlede herhangi bir yazım yanlışı bulunmamaktadır.
- C) Herkes, bu kadar önemli bir toplantıya geç kalmanın doğru olmadığını biliyordu.
- "Herkes" kelimesinin yazımı doğrudur (genellikle "herkez" şeklinde yanlış yazılabilir).
- Bu cümlede herhangi bir yazım yanlışı bulunmamaktadır.
- D) Fatih Sultan Mehmet, İstanbul'u 1453'te feth ederek yeni bir çağ başlattı.
- "Fatih Sultan Mehmet" ve "İstanbul'u" özel isimlerin yazımı ve eklerin ayrılması doğrudur.
- "1453'te" sayısına gelen ek, ünsüz benzeşmesi kuralına uygun olarak yazılmış ve kesme işaretiyle ayrılmıştır.
- Ancak, "feth ederek" ifadesinde bir yazım yanlışı vardır. "Feth etmek" yardımcı fiille kurulan birleşik bir fiildir. Arapça kökenli "feth" kelimesi, "etmek" yardımcı fiiliyle birleşirken ses düşmesi (h sesinin düşmesi) veya ses türemesi (e sesinin türemesi) meydana geldiği için bitişik yazılmalıdır. Doğru yazımı "fethederek" şeklindedir.
- E) Güneş Sistemi'ndeki gezegenler arasında Dünya, yaşanabilir tek gezegendir.
- "Güneş Sistemi" ve "Dünya" kelimeleri gezegen ve sistem adı olarak kullanıldığında büyük harfle başlar ve gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır.
- Bu cümlede herhangi bir yazım yanlışı bulunmamaktadır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, "feth ederek" ifadesinin yanlış yazıldığını ve doğrusunun "fethederek" olması gerektiğini gördük. Bu nedenle yazım yanlışı D seçeneğinde bulunmaktadır.
Cevap D seçeneğidir.
