12. sınıf edebiyat 2. dönem 2. yazılı 1. senaryo meb Test 3

"Sevgili Gençler,

Geleceğin teminatı olan sizler, bu ülkenin yarınlarısınız. Unutmayın ki her büyük başarı, kararlılık ve inançla başlar. Yolunuzda karşınıza çıkacak engelleri aşmak için yılmadan çalışmalı, bilimin ve aklın ışığında ilerlemelisiniz. Aydınlık bir Türkiye için, Mustafa Kemal Atatürk'ün gösterdiği yolda azimle yürümelisiniz."

Yukarıdaki söylev parçasında yazar (konuşmacı) ile metin arasındaki ilişki göz önüne alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisi söylenemez?

A) Konuşmacı, gençlere rehberlik etme ve onları motive etme amacı gütmektedir.

B) Metin, hitabetin duygusal ve coşkulu dilini taşımaktadır.

C) Konuşmacı, metin aracılığıyla geleceğe dair umut ve sorumluluk aşılamaktadır.

D) Metin, tamamen nesnel bilgilerle oluşturulmuş, yoruma kapalı bir içeriğe sahiptir.

E) Konuşmacının liderlik vasfı ve ülküleri metne yansımıştır.

Sevgili öğrenciler, bu tür soruları çözerken metni dikkatlice okumak ve yazarın (konuşmacının) amacını, kullandığı dili ve vermek istediği mesajı anlamak çok önemlidir. Şimdi, verilen söylev parçasını ve seçenekleri adım adım inceleyelim:

• Metnin Analizi:

  Söylev parçası, gençlere hitap eden, onları geleceğe hazırlayan, motive eden ve belirli değerler (kararlılık, inanç, bilim, akıl, Atatürk'ün yolu) etrafında birleşmeye çağıran bir dildir. Duygusal, coşkulu ve yönlendirici bir üslup kullanılmıştır. Geleceğe dair umut ve sorumluluk aşılamaktadır.

• A) Konuşmacı, gençlere rehberlik etme ve onları motive etme amacı gütmektedir.

  Metinde "Unutmayın ki...", "yılmadan çalışmalı...", "ilerlemelisiniz...", "yürümelisiniz." gibi ifadeler, konuşmacının gençlere yol gösterdiğini ve onları cesaretlendirdiğini açıkça göstermektedir. Bu nedenle bu yargı söylenebilir.

• B) Metin, hitabetin duygusal ve coşkulu dilini taşımaktadır.

  "Sevgili Gençler", "Geleceğin teminatı", "büyük başarı", "aydınlık bir Türkiye", "azimle yürümelisiniz" gibi ifadeler, metnin duygusal bir etki yaratma ve dinleyiciyi coşturma amacını taşıdığını gösterir. Bu nedenle bu yargı söylenebilir.

• C) Konuşmacı, metin aracılığıyla geleceğe dair umut ve sorumluluk aşılamaktadır.

  "Geleceğin teminatı olan sizler, bu ülkenin yarınlarısınız." ifadesi sorumluluk, "Aydınlık bir Türkiye için..." ifadesi ise umut aşılamaktadır. Gençlerin çalışması ve ilerlemesi gerektiği vurgusu da bu sorumluluğun bir parçasıdır. Bu nedenle bu yargı söylenebilir.

• D) Metin, tamamen nesnel bilgilerle oluşturulmuş, yoruma kapalı bir içeriğe sahiptir.

  Metin, "kararlılık ve inanç", "bilimin ve aklın ışığı", "Atatürk'ün gösterdiği yol" gibi kavramlarla değerler, idealler ve yönlendirmeler içermektedir. Bunlar nesnel bilgiler değil, yorumlanmaya ve benimsenmeye açık, öznel ve yönlendirici ifadelerdir. Metnin amacı bilgi vermek değil, ikna etmek ve motive etmektir. Bu nedenle bu yargı söylenemez.

• E) Konuşmacının liderlik vasfı ve ülküleri metne yansımıştır.

  Konuşmacı, gençlere bir lider edasıyla seslenmekte, onlara bir yol ve hedef göstermektedir ("Aydınlık bir Türkiye için, Mustafa Kemal Atatürk'ün gösterdiği yolda azimle yürümelisiniz."). Bu da onun liderlik vasfını ve belirli ülküleri (idealleri) taşıdığını gösterir. Bu nedenle bu yargı söylenebilir.

Yukarıdaki analizler sonucunda, metnin tamamen nesnel bilgilerle oluşturulduğu ve yoruma kapalı olduğu yargısının yanlış olduğu ortaya çıkmaktadır.

Cevap D seçeneğidir.