9. sınıf fizik 2. dönem 2. yazılı 1. senaryo Test 2

Soru 01 / 08
Bir su borusunun kesit alanı daraldıkça, borudan akan suyun sürati artar. Buna göre, kesit alanının daraldığı bölgede suyun çeperlere uyguladığı basınç hakkında ne söylenebilir?
Bu durum, hangi fizik ilkesiyle açıklanır?
A) Basınç artar, Bernoulli İlkesi.
B) Basınç azalır, Bernoulli İlkesi.
C) Basınç değişmez, Korunum İlkesi.
D) Basınç artar, Kütlenin Korunumu İlkesi.
E) Basınç azalır, Pascal İlkesi.

Sevgili öğrenciler, bu soru akışkanlar mekaniğinin temel prensiplerinden birini anlamamızı gerektiriyor. Bir boruda akan suyun davranışını inceleyelim ve bu durumu hangi fizik ilkesinin açıkladığını bulalım.

  • Adım 1: Kesit Alanı ve Suyun Sürati Arasındaki İlişki

    Soruda da belirtildiği gibi, bir su borusunun kesit alanı daraldıkça, borudan akan suyun sürati artar. Peki neden? Bu durum, "Kütlenin Korunumu İlkesi"nin akışkanlar için bir uygulaması olan "Süreklilik Denklemi" ile açıklanır. Süreklilik Denklemi'ne göre, sıkıştırılamaz bir akışkan için bir borunun herhangi bir kesitinden birim zamanda geçen kütle miktarı sabittir. Matematiksel olarak bu durum, $A_1 v_1 = A_2 v_2$ şeklinde ifade edilir. Burada $A$ kesit alanı, $v$ ise akışkanın süratidir. Eğer borunun kesit alanı ($A$) azalırsa, aynı miktarda suyun geçebilmesi için süratinin ($v$) artması gerekir. Bu, bir bahçe hortumunun ucunu sıktığımızda suyun daha hızlı fışkırmasıyla gözlemlediğimiz durumun aynısıdır.

  • Adım 2: Sürat ve Basınç Arasındaki İlişki (Bernoulli İlkesi)

    Şimdi gelelim asıl sorumuza: Suyun sürati arttığında, borunun çeperlerine uyguladığı basınç nasıl değişir? Bu ilişkiyi açıklayan temel ilke "Bernoulli İlkesi"dir. Bernoulli İlkesi, ideal bir akışkanın (sürtünmesiz ve sıkıştırılamaz) akışı sırasında enerji korunumu prensibini ifade eder. Yatay bir boru için (yani yükseklik farkının ihmal edilebilir olduğu durumlarda), Bernoulli İlkesi basitçe şu şekilde ifade edilebilir: $P + \frac{1}{2}\rho v^2 = \text{sabit}$.

    • Burada $P$ akışkanın statik basıncıdır (yani boru çeperlerine uyguladığı basınç).
    • $\frac{1}{2}\rho v^2$ ise akışkanın dinamik basıncıdır ($\rho$ akışkanın yoğunluğu, $v$ ise süratidir).

    Bu denklem bize şunu söyler: Bir akışkanın statik basıncı ile dinamik basıncının toplamı sabittir. Dolayısıyla, eğer akışkanın sürati ($v$) artarsa, dinamik basınç ($\frac{1}{2}\rho v^2$) artar. Toplamın sabit kalabilmesi için, statik basıncın ($P$) azalması gerekir. Yani, suyun sürati arttığında, borunun çeperlerine uyguladığı basınç azalır.

  • Adım 3: Seçeneklerin Değerlendirilmesi
    • A) Basınç artar, Bernoulli İlkesi: Basıncın artması yanlıştır.
    • B) Basınç azalır, Bernoulli İlkesi: Suyun sürati arttığında basınç azalır ve bu durum Bernoulli İlkesi ile açıklanır. Bu seçenek doğrudur.
    • C) Basınç değişmez, Korunum İlkesi: Basınç değişir ve "Korunum İlkesi" çok genel bir ifadedir, spesifik olarak Bernoulli İlkesi gerekir.
    • D) Basınç artar, Kütlenin Korunumu İlkesi: Basıncın artması yanlıştır. Kütlenin Korunumu İlkesi sürat artışını açıklar, basınç değişimini değil.
    • E) Basınç azalır, Pascal İlkesi: Basıncın azalması doğru olsa da, bu durumu açıklayan ilke Pascal İlkesi değil, Bernoulli İlkesi'dir. Pascal İlkesi, kapalı bir kaptaki durgun akışkanlarda basıncın her yöne eşit iletilmesini açıklar.

Sonuç olarak, borunun daraldığı bölgede suyun sürati artar ve bu sürat artışı nedeniyle suyun çeperlere uyguladığı basınç azalır. Bu durum, Bernoulli İlkesi ile açıklanır.

Cevap B seçeneğidir.

↩️ Soruya Dön
✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!
1 2 3 4 5 6 7 8
Geri Dön