İyonik bileşikler adlandırılırken önce metalin adı, sonra ametalin adı (gerekirse iyon adı) söylenir.
Buna göre, aşağıda verilen iyonik bileşiklerden hangisinin adı yanlış verilmiştir?
A) $NaCl$: Sodyum klorür
B) $MgO$: Magnezyum oksit
C) $AlBr_{3}$: Alüminyum tribromür
D) $K_{2}S$: Potasyum sülfür
E) $CaF_{2}$: Kalsiyum florür
Merhaba sevgili öğrenciler!
İyonik bileşikleri adlandırma kurallarını hatırlayarak bu soruyu adım adım çözelim. Temel kuralımız, metalin adını söyleyip ardından ametalin adını "-ür" ekiyle bitirmektir. Ancak, bazı durumlarda (özellikle geçiş metalleri için) metalin değerliği Roma rakamıyla belirtilir. Önemli bir nokta ise, iyonik bileşiklerde atom sayılarını belirtmek için "mono-", "di-", "tri-" gibi ön ekler (sayısal belirteçler) kullanılmaz. Bu ön ekler genellikle kovalent bileşiklerin adlandırılmasında kullanılır.
- A) $NaCl$: Sodyum klorür
- Sodyum ($Na$) bir metaldir ve her zaman $+1$ yüklü iyon oluşturur ($Na^+$).
- Klor ($Cl$) bir ametaldir ve $-1$ yüklü iyon oluşturur ($Cl^-$).
- Bileşik, $Na^+$ ve $Cl^-$ iyonlarından oluşur. Metalin adı (Sodyum) ve ametalin adı (-ür ekiyle) söylenir.
- Adlandırma doğrudur: Sodyum klorür.
- B) $MgO$: Magnezyum oksit
- Magnezyum ($Mg$) bir metaldir ve her zaman $+2$ yüklü iyon oluşturur ($Mg^{2+}$).
- Oksijen ($O$) bir ametaldir ve $-2$ yüklü iyon oluşturur ($O^{2-}$).
- Bileşik, $Mg^{2+}$ ve $O^{2-}$ iyonlarından oluşur. Metalin adı (Magnezyum) ve ametalin adı (-it ekiyle) söylenir.
- Adlandırma doğrudur: Magnezyum oksit.
- C) $AlBr_{3}$: Alüminyum tribromür
- Alüminyum ($Al$) bir metaldir ve her zaman $+3$ yüklü iyon oluşturur ($Al^{3+}$).
- Brom ($Br$) bir ametaldir ve $-1$ yüklü iyon oluşturur ($Br^-$).
- Bileşik, $Al^{3+}$ ve üç adet $Br^-$ iyonundan oluşur. İyonik bileşiklerde, metalin değerliği sabitse (Alüminyum gibi), atom sayılarını belirtmek için "mono-", "di-", "tri-" gibi ön ekler kullanılmaz.
- Doğru adlandırma "Alüminyum bromür" olmalıdır. "Tribromür" ifadesindeki "tri-" ön eki yanlış kullanılmıştır, çünkü bu ön ekler kovalent bileşiklerin adlandırılmasında kullanılır.
- Bu nedenle, bu adlandırma yanlıştır.
- D) $K_{2}S$: Potasyum sülfür
- Potasyum ($K$) bir metaldir ve her zaman $+1$ yüklü iyon oluşturur ($K^+$).
- Kükürt ($S$) bir ametaldir ve $-2$ yüklü iyon oluşturur ($S^{2-}$).
- Bileşik, iki adet $K^+$ ve bir adet $S^{2-}$ iyonundan oluşur. Metalin adı (Potasyum) ve ametalin adı (-ür ekiyle) söylenir.
- Adlandırma doğrudur: Potasyum sülfür.
- E) $CaF_{2}$: Kalsiyum florür
- Kalsiyum ($Ca$) bir metaldir ve her zaman $+2$ yüklü iyon oluşturur ($Ca^{2+}$).
- Flor ($F$) bir ametaldir ve $-1$ yüklü iyon oluşturur ($F^-$).
- Bileşik, $Ca^{2+}$ ve iki adet $F^-$ iyonundan oluşur. Metalin adı (Kalsiyum) ve ametalin adı (-ür ekiyle) söylenir.
- Adlandırma doğrudur: Kalsiyum florür.
Yukarıdaki analizlere göre, $AlBr_{3}$ bileşiğinin "Alüminyum tribromür" olarak adlandırılması yanlıştır çünkü iyonik bileşiklerde atom sayılarını belirtmek için ön ekler kullanılmaz.
Cevap C seçeneğidir.
