Aşağıda verilen iyonik bileşik ve isim eşleştirmelerinden hangisi hatalıdır?
A) $NaCl$: Sodyum klorür
B) $Mg(NO_3)_2$: Magnezyum nitrat
C) $FeCl_2$: Demir klorür
D) $Al_2O_3$: Alüminyum oksit
E) $KOH$: Potasyum hidroksit
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen iyonik bileşiklerin isimlerinin doğru eşleştirilip eşleştirilmediğini kontrol etmemiz isteniyor. İyonik bileşikleri adlandırırken dikkat etmemiz gereken bazı temel kurallar vardır. Özellikle, metalin birden fazla değerlik alıp almadığına dikkat etmek önemlidir. Şimdi her bir seçeneği adım adım inceleyelim:
- A) $NaCl$: Sodyum klorür
- Sodyum (Na) bir alkali metaldir ve her zaman +1 değerlik alır. Yani tek bir değerliği vardır.
- Klor (Cl) ise klorür iyonu olarak -1 değerlik alır.
- Tek değerlikli metallerle oluşan bileşiklerde metalin değerliği belirtilmez. Sadece metalin adı ve ametalin -ür eki almış hali söylenir.
- Bu nedenle, $NaCl$ bileşiğinin adı "Sodyum klorür"dür. Bu eşleştirme doğrudur.
- B) $Mg(NO_3)_2$: Magnezyum nitrat
- Magnezyum (Mg) bir toprak alkali metaldir ve her zaman +2 değerlik alır. Yani tek bir değerliği vardır.
- $NO_3$ (Nitrat) çok atomlu bir iyondur ve -1 değerlik alır. Bileşikte iki tane nitrat iyonu olduğu için toplam yük $2 \times (-1) = -2$'dir. Magnezyumun +2 değerliği ile bu yük dengelenir.
- Tek değerlikli metallerle ve çok atomlu iyonlarla oluşan bileşiklerde metalin adı ve çok atomlu iyonun adı söylenir.
- Bu nedenle, $Mg(NO_3)_2$ bileşiğinin adı "Magnezyum nitrat"tır. Bu eşleştirme doğrudur.
- C) $FeCl_2$: Demir klorür
- Demir (Fe) bir geçiş metalidir ve birden fazla değerlik alabilir (genellikle +2 ve +3).
- Klor (Cl) ise klorür iyonu olarak -1 değerlik alır. Bileşikte iki tane klorür iyonu olduğu için toplam yük $2 \times (-1) = -2$'dir. Bu yükü dengelemek için demirin değerliği +2 olmalıdır ($Fe^{2+}$).
- Birden fazla değerlik alabilen metallerle oluşan bileşiklerde, metalin değerliği Roma rakamıyla parantez içinde belirtilmelidir.
- Bu durumda, $FeCl_2$ bileşiğinin doğru adı "Demir(II) klorür" olmalıdır. Sadece "Demir klorür" demek eksiktir ve hatalıdır, çünkü demirin +3 değerlik aldığı $FeCl_3$ bileşiği de vardır ve onun adı "Demir(III) klorür"dür.
- Bu nedenle, bu eşleştirme hatalıdır.
- D) $Al_2O_3$: Alüminyum oksit
- Alüminyum (Al) bir ana grup metalidir ve her zaman +3 değerlik alır. Yani tek bir değerliği vardır.
- Oksijen (O) ise oksit iyonu olarak -2 değerlik alır. Bileşikte iki tane alüminyum ($2 \times (+3) = +6$) ve üç tane oksijen ($3 \times (-2) = -6$) iyonu vardır, toplam yük 0'dır.
- Tek değerlikli metallerle oluşan bileşiklerde metalin değerliği belirtilmez. Sadece metalin adı ve ametalin -it eki almış hali söylenir.
- Bu nedenle, $Al_2O_3$ bileşiğinin adı "Alüminyum oksit"tir. Bu eşleştirme doğrudur.
- E) $KOH$: Potasyum hidroksit
- Potasyum (K) bir alkali metaldir ve her zaman +1 değerlik alır. Yani tek bir değerliği vardır.
- $OH$ (Hidroksit) çok atomlu bir iyondur ve -1 değerlik alır.
- Tek değerlikli metallerle ve çok atomlu iyonlarla oluşan bileşiklerde metalin adı ve çok atomlu iyonun adı söylenir.
- Bu nedenle, $KOH$ bileşiğinin adı "Potasyum hidroksit"tir. Bu eşleştirme doğrudur.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, $FeCl_2$ bileşiğinin adının "Demir klorür" olarak verilmesinin hatalı olduğunu gördük. Doğru ad "Demir(II) klorür" olmalıdır.
Cevap C seçeneğidir.
