9. sınıf kimya 2. dönem 2. yazılı 3. Senaryo Test 1

Aynı sıcaklıkta bulunan saf $X, Y$ ve $Z$ sıvılarının buhar basınçları arasındaki ilişki $X > Y > Z$ şeklindedir.
Buna göre bu sıvıların moleküller arası çekim kuvvetlerinin büyükten küçüğe sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

A) $X > Y > Z$

B) $Z > Y > X$

C) $Y > X > Z$

D) $Z > X > Y$

E) $X > Z > Y$

• Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için buhar basıncı ile moleküller arası çekim kuvvetleri arasındaki ilişkiyi iyi anlamamız gerekiyor.
• Buhar basıncı, bir sıvının belirli bir sıcaklıkta buharlaşarak oluşturduğu gazın, sıvı yüzeyine yaptığı basınçtır.
• Bir sıvının molekülleri arasındaki çekim kuvvetleri ne kadar zayıf olursa, moleküllerin sıvı fazdan gaz fazına geçmeleri (buharlaşmaları) o kadar kolay olur.
• Moleküllerin buharlaşması kolaylaştıkça, gaz fazına geçen molekül sayısı artar ve dolayısıyla sıvının buhar basıncı da artar.
• Tersine, bir sıvının molekülleri arasındaki çekim kuvvetleri ne kadar güçlü olursa, moleküllerin sıvı fazdan gaz fazına geçmeleri o kadar zor olur.
• Moleküllerin buharlaşması zorlaştıkça, gaz fazına geçen molekül sayısı azalır ve dolayısıyla sıvının buhar basıncı da azalır.
• Özetle, aynı sıcaklıkta: Yüksek buhar basıncı $\rightarrow$ Zayıf moleküller arası çekim kuvvetleri ve Düşük buhar basıncı $\rightarrow$ Güçlü moleküller arası çekim kuvvetleri ilişkisi vardır.
• Soruda bize $X, Y$ ve $Z$ sıvılarının buhar basınçları arasındaki ilişkinin $P_X > P_Y > P_Z$ şeklinde olduğu verilmiş. Burada $P$ buhar basıncını temsil eder.
• Bu sıralamaya göre, $X$ sıvısının buhar basıncı en yüksek, $Z$ sıvısının buhar basıncı ise en düşüktür.
• Yukarıda öğrendiğimiz ilişkiyi uygulayalım:
  • $X$ sıvısının buhar basıncı en yüksek olduğu için, $X$ sıvısının moleküller arası çekim kuvvetleri en zayıftır.
  • $Z$ sıvısının buhar basıncı en düşük olduğu için, $Z$ sıvısının moleküller arası çekim kuvvetleri en güçlüdür.
  • $Y$ sıvısı ise bu ikisinin arasında yer alır.
• Buna göre, moleküller arası çekim kuvvetlerinin büyükten küçüğe doğru sıralanışı şu şekilde olmalıdır: $Z > Y > X$.

Cevap B seçeneğidir.