Aşağıda verilen iyonik bileşik adlandırmalarından hangisi YANLIŞTIR?
A) $NaCl$: Sodyum klorür
B) $MgO$: Magnezyum oksit
C) $FeCl_{2}$: Demir klorür
D) $Al_{2}O_{3}$: Alüminyum oksit
E) $K_{2}S$: Potasyum sülfür
Merhaba sevgili öğrenciler!
İyonik bileşiklerin adlandırılması, kimyanın temel konularından biridir. Bu tür bileşikleri adlandırırken metalin sabit bir yüke mi sahip olduğunu (örneğin Grup 1, Grup 2 metalleri veya Alüminyum) yoksa değişken bir yüke mi sahip olduğunu (örneğin çoğu geçiş metali) bilmek çok önemlidir. Şimdi, verilen seçenekleri bu kurallar ışığında inceleyelim:
- Genel Kural: İyonik bileşikler adlandırılırken önce metal katyonun adı, sonra ametal anyonun adı söylenir. Ametal anyonun adı, kök ismine "-ür" eki getirilerek oluşturulur (örneğin, Klor $\rightarrow$ Klorür, Oksijen $\rightarrow$ Oksit, Kükürt $\rightarrow$ Sülfür).
- Değişken Yük Kuralı: Eğer metal, birden fazla pozitif yüke sahip olabilen bir geçiş metali veya başka bir metal ise (örneğin Demir, Bakır, Kalay, Kurşun), metalin adının yanına parantez içinde Roma rakamıyla o bileşikteki yükü belirtilir. Sabit yüke sahip metaller (örneğin Sodyum, Magnezyum, Alüminyum) için Roma rakamı kullanılmaz.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) $NaCl$: Sodyum klorür
- Sodyum (Na), 1A grubu metalidir ve her zaman $+1$ yüke sahiptir (sabit yük).
- Klor (Cl), $-1$ yüke sahiptir.
- Bu durumda adlandırma "Sodyum klorür" şeklindedir. Bu adlandırma DOĞRUDUR.
- B) $MgO$: Magnezyum oksit
- Magnezyum (Mg), 2A grubu metalidir ve her zaman $+2$ yüke sahiptir (sabit yük).
- Oksijen (O), $-2$ yüke sahiptir.
- Bu durumda adlandırma "Magnezyum oksit" şeklindedir. Bu adlandırma DOĞRUDUR.
- C) $FeCl_{2}$: Demir klorür
- Demir (Fe), bir geçiş metalidir ve $+2$ veya $+3$ gibi farklı yüklere sahip olabilir (değişken yük).
- Klor (Cl), $-1$ yüke sahiptir.
- $FeCl_{2}$ bileşiğinde iki tane klor atomu olduğu için toplam negatif yük $2 \times (-1) = -2$'dir. Bu durumda demirin yükü $+2$ olmalıdır.
- Değişken yüke sahip metaller adlandırılırken metalin yükü Roma rakamıyla belirtilmelidir. Dolayısıyla doğru adlandırma "Demir (II) klorür" olmalıdır.
- "Demir klorür" adlandırması eksik olduğu için YANLIŞTIR.
- D) $Al_{2}O_{3}$: Alüminyum oksit
- Alüminyum (Al), 3A grubu metalidir ve her zaman $+3$ yüke sahiptir (sabit yük).
- Oksijen (O), $-2$ yüke sahiptir.
- Bu durumda adlandırma "Alüminyum oksit" şeklindedir. Bu adlandırma DOĞRUDUR.
- E) $K_{2}S$: Potasyum sülfür
- Potasyum (K), 1A grubu metalidir ve her zaman $+1$ yüke sahiptir (sabit yük).
- Kükürt (S), $-2$ yüke sahiptir.
- Bu durumda adlandırma "Potasyum sülfür" şeklindedir. Bu adlandırma DOĞRUDUR.
Yukarıdaki açıklamalara göre, $FeCl_{2}$ bileşiğinin "Demir klorür" olarak adlandırılması yanlıştır çünkü demir değişken yüke sahip bir metaldir ve yükünün belirtilmesi gerekir.
Cevap C seçeneğidir.
