12. sınıf kimya 2. dönem 2. yazılı 3. senaryo Test 1

Alkoller ve eterlerin sınıflandırılması ile ilgili;

• I. $CH_{3}-O-C_{2}H_{5}$ karışık (asimetrik) bir eterdir.
• II. $CH_{3}-CH_{2}-OH$ birincil (primer) bir alkoldür.
• III. $CH_{3}-C(CH_{3})_{2}-OH$ ikincil (sekonder) bir alkoldür.

yargılarından hangileri doğrudur?

A) Yalnız I

B) I ve II

C) I ve III

D) II ve III

E) I, II ve III

Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruda alkoller ve eterlerin sınıflandırılması ile ilgili üç farklı yargıyı değerlendireceğiz. Her bir yargıyı adım adım inceleyelim:

• I. Yargı: $CH_{3}-O-C_{2}H_{5}$ karışık (asimetrik) bir eterdir.

  • Eterler, genel formülü R-O-R' olan organik bileşiklerdir. Burada R ve R' alkil veya aril gruplarını temsil eder.
  • Eterler, R ve R' gruplarının aynı veya farklı olmasına göre sınıflandırılır.
  • Eğer R ve R' grupları aynı ise, bu eterlere basit (simetrik) eter denir (örneğin, $CH_{3}-O-CH_{3}$).
  • Eğer R ve R' grupları farklı ise, bu eterlere karışık (asimetrik) eter denir.
  • Verilen bileşikte, oksijen atomunun bir tarafında $CH_{3}$ (metil) grubu, diğer tarafında ise $C_{2}H_{5}$ (etil) grubu bulunmaktadır.
  • Metil ve etil grupları birbirinden farklı olduğu için, bu eter karışık (asimetrik) bir eterdir.
  • Bu nedenle, I. yargı doğrudur.

• II. Yargı: $CH_{3}-CH_{2}-OH$ birincil (primer) bir alkoldür.

  • Alkoller, -OH grubunun bağlı olduğu karbon atomuna (alfa-karbon) bağlı alkil grubu sayısına göre sınıflandırılır.
  • Eğer -OH grubunun bağlı olduğu karbon atomu (alfa-karbon) sadece bir alkil grubuna bağlı ise, bu alkol birincil (primer) alkoldür. Alfa-karbon aynı zamanda iki hidrojen atomuna bağlıdır.
  • Verilen bileşik etanol ($CH_{3}-CH_{2}-OH$)'dür. Burada -OH grubu, $CH_{2}$ grubundaki karbon atomuna bağlıdır.
  • Bu $CH_{2}$ karbon atomu, bir tane $CH_{3}$ grubuna ve iki tane hidrojen atomuna bağlıdır.
  • Dolayısıyla, bu birincil (primer) bir alkoldür.
  • Bu nedenle, II. yargı doğrudur.

• III. Yargı: $CH_{3}-C(CH_{3})_{2}-OH$ ikincil (sekonder) bir alkoldür.

  • Alkollerin sınıflandırılmasında, -OH grubunun bağlı olduğu karbon atomuna (alfa-karbon) bağlı alkil grubu sayısı önemlidir.
  • Eğer -OH grubunun bağlı olduğu karbon atomu (alfa-karbon) iki alkil grubuna bağlı ise, bu alkol ikincil (sekonder) alkoldür. Alfa-karbon aynı zamanda bir hidrojen atomuna bağlıdır.
  • Eğer -OH grubunun bağlı olduğu karbon atomu (alfa-karbon) üç alkil grubuna bağlı ise, bu alkol üçüncül (tersiyer) alkoldür. Alfa-karbonun hidrojen atomu yoktur.
  • Verilen bileşiğin yapısını açarsak:

          $CH_{3}$
          |
      $CH_{3}-C-OH$
          |
          $CH_{3}$
                    

  • Burada -OH grubunun bağlı olduğu karbon atomu (alfa-karbon), üç tane $CH_{3}$ grubuna bağlıdır.
  • Bu yapı, 2-metilpropan-2-ol olarak adlandırılır ve üçüncül (tersiyer) bir alkoldür.
  • Bu nedenle, III. yargı yanlıştır.

Sonuç olarak, I. ve II. yargılar doğru, III. yargı ise yanlıştır.

Cevap B seçeneğidir.