$C_{2}H_{6}O$ kapalı formülüne sahip olan $X$ ve $Y$ bileşikleri ile ilgili şu bilgiler veriliyor:
- $X$ bileşiği sodyum ($Na$) metali ile tepkimeye girerek $H_{2}$ gazı açığa çıkarır.
- $Y$ bileşiği sodyum metali ile tepkime vermez.
Buna göre $X$ ve $Y$ bileşikleri aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) $X: Etanol, Y: Dimetil eter$
B) $X: Dimetil eter, Y: Etanol$
C) $X: Metanol, Y: Etanal$
D) $X: Propanol, Y: Etil metil eter$
E) $X: Glikol, Y: Gliserin$
Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruda organik kimyanın temel reaksiyonlarından ve fonksiyonel gruplarından faydalanarak bileşikleri tanımlayacağız. Adım adım ilerleyelim:
- Öncelikle, bize verilen $C_{2}H_{6}O$ kapalı formülüne sahip olabilecek bileşikleri düşünelim. Bu formül, doymuş bir organik bileşiği ve bir oksijen atomu içerdiğini gösterir. Bu tür bileşikler genellikle iki ana fonksiyonel gruba aittir: alkoller ve eterler.
- $C_{2}H_{6}O$ formülü için olası izomerler şunlardır:
- Alkol: Etanol ($CH_{3}-CH_{2}-OH$)
- Eter: Dimetil eter ($CH_{3}-O-CH_{3}$)
- Şimdi $X$ bileşiği ile ilgili bilgiye bakalım: "$X$ bileşiği sodyum ($Na$) metali ile tepkimeye girerek $H_{2}$ gazı açığa çıkarır."
- Alkoller, yapılarındaki -OH grubundaki hidrojen atomu (hidroksil hidrojeni) nedeniyle sodyum gibi aktif metallerle tepkimeye girerek $H_{2}$ gazı açığa çıkarır. Bu tepkime, alkollerin asidik karakterini gösterir. Genel tepkime: $2R-OH + 2Na \rightarrow 2R-ONa + H_{2}$
- Bu bilgiye göre, $X$ bileşiği bir alkol olmalıdır. $C_{2}H_{6}O$ formülüne sahip alkol ise Etanol'dür.
- Şimdi de $Y$ bileşiği ile ilgili bilgiye bakalım: "$Y$ bileşiği sodyum metali ile tepkime vermez."
- Eterler, yapılarında -OH grubu bulundurmadıkları için sodyum gibi aktif metallerle tepkimeye girmezler ve $H_{2}$ gazı açığa çıkarmazlar.
- Bu bilgiye göre, $Y$ bileşiği bir eter olmalıdır. $C_{2}H_{6}O$ formülüne sahip eter ise Dimetil eter'dir.
- Elde ettiğimiz sonuçları seçeneklerle karşılaştıralım:
- A) $X: Etanol, Y: Dimetil eter$ - Bu seçenek, bizim bulgularımızla tamamen uyumludur. Etanol sodyum ile tepkime verirken, Dimetil eter tepkime vermez. Her ikisi de $C_{2}H_{6}O$ formülüne sahiptir.
- B) $X: Dimetil eter, Y: Etanol$ - Bu seçenek, $X$ ve $Y$'nin özelliklerini ters vermiştir.
- C) $X: Metanol, Y: Etanal$ - Metanol ($CH_{4}O$) ve Etanal ($C_{2}H_{4}O$) bileşiklerinin kapalı formülleri $C_{2}H_{6}O$ değildir.
- D) $X: Propanol, Y: Etil metil eter$ - Propanol ($C_{3}H_{8}O$) ve Etil metil eter ($C_{3}H_{8}O$) bileşiklerinin kapalı formülleri $C_{2}H_{6}O$ değildir.
- E) $X: Glikol, Y: Gliserin$ - Glikol ($C_{2}H_{6}O_{2}$) ve Gliserin ($C_{3}H_{8}O_{3}$) bileşiklerinin kapalı formülleri $C_{2}H_{6}O$ değildir. Ayrıca her ikisi de sodyum ile tepkime verir.
Bu analizler sonucunda, doğru seçeneğin A olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
