Esterlerin adlandırılması, organik kimyanın önemli konularından biridir ve belirli kurallara göre yapılır. Bir esterin genel formülü $RCOOR'$ şeklindedir. Bu formülde, $R$ ve $R'$ alkil veya aril gruplarını temsil eder. Esterleri adlandırırken şu adımları izleriz:
- Öncelikle, esterin oksijen atomuna doğrudan bağlı olan alkil grubunu ($R'$) belirleriz. Bu kısım, esterin adının ilk kelimesini oluşturur ve esterin oluştuğu alkol kısmından gelir.
- Daha sonra, karbonil grubuna ($RCO-$) bağlı olan asit kısmını belirleriz. Bu kısım, karşılık gelen karboksilik asidin adından türetilir. Karboksilik asidin "-oik asit" eki, ester adında "-oat" eki ile değiştirilir. Örneğin, asetik asit (iki karbonlu) "asetat" olurken, formik asit (tek karbonlu) "format" olur.
Şimdi soruda bizden istenen "metil asetat" ismini bu kurallara göre inceleyelim:
- Metil: Bu kısım, esterin oksijen atomuna bağlı olan alkil grubunu ($R'$) ifade eder. "Metil" kelimesi, bu grubun bir metil ($CH_3$) grubu olduğunu gösterir.
- Asetat: Bu kısım, esterin asit kısmından gelir ve "asetik asit"ten türemiştir. Asetik asit, iki karbonlu bir karboksilik asittir ve formülü $CH_3COOH$'tır. Dolayısıyla, esterin asit kısmı $CH_3COO-$ şeklinde olmalıdır.
Bu iki bilgiyi birleştirdiğimizde, metil asetatın formülü $CH_3COOCH_3$ olmalıdır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek hangisinin metil asetat olduğunu bulalım:
- A) $CH_3COOCH_3$: Bu esterde, oksijene bağlı alkil grubu $CH_3$ (metil) ve asit kısmı $CH_3COO-$ (asetik asitten türemiş, asetat) şeklindedir. Dolayısıyla bu esterin adı Metil asetat'tır. Bu, aradığımız esterdir.
- B) $CH_3CH_2COOCH_3$: Bu esterde, oksijene bağlı alkil grubu $CH_3$ (metil) ve asit kısmı $CH_3CH_2COO-$ (propanoik asitten türemiş, propanoat) şeklindedir. Dolayısıyla bu esterin adı Metil propanoat'tır.
- C) $CH_3COOCH_2CH_3$: Bu esterde, oksijene bağlı alkil grubu $CH_2CH_3$ (etil) ve asit kısmı $CH_3COO-$ (asetik asitten türemiş, asetat) şeklindedir. Dolayısıyla bu esterin adı Etil asetat'tır.
- D) $HCOOCH_3$: Bu esterde, oksijene bağlı alkil grubu $CH_3$ (metil) ve asit kısmı $HCOO-$ (formik asitten türemiş, format) şeklindedir. Dolayısıyla bu esterin adı Metil format'tır.
- E) $CH_3CH_2COOCH_2CH_3$: Bu esterde, oksijene bağlı alkil grubu $CH_2CH_3$ (etil) ve asit kısmı $CH_3CH_2COO-$ (propanoik asitten türemiş, propanoat) şeklindedir. Dolayısıyla bu esterin adı Etil propanoat'tır.
Yapılan incelemeler sonucunda, metil asetat olarak adlandırılan esterin $CH_3COOCH_3$ olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
