🚀 Online Kendi Sınavını Oluştur ve Çöz!

12. sınıf kimya 2. dönem 2. yazılı 1. senaryo meb Çözümlü Sorular

Örnek 01 / 35
Soru:
Propin ($CH_3-C\equiv CH$) molekülü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

  • I. Metil grubundaki karbon atomu $sp^3$ hibritleşmesi yapmıştır.
  • II. Üçlü bağdaki karbon atomları $sp$ hibritleşmesi yapmıştır.
  • III. Molekülde toplam 2 tane $pi$ (pi) bağı bulunur.
  • IV. Molekülde $sp^3-s$, $sp-s$ ve $sp^3-sp$ örtüşmeleriyle oluşan bağlar bulunur.
A) I, II ve III
B) I, II ve IV
C) I, III ve IV
D) II, III ve IV
E) I, II, III ve IV
Doğru Cevap: E

✍️ Çözüm:

Propin ($CH_3-C\equiv CH$) molekülünün yapısını inceleyelim:


Molekülün açık yapısı şu şekildedir:

$H$
$|$
$H - C_1 - C_2 \equiv C_3 - H$
$|$
$H$


I. Metil grubundaki karbon atomu $sp^3$ hibritleşmesi yapmıştır.
$C_1$ karbon atomu (metil grubu karbonu) 3 hidrojen atomu ve 1 karbon atomu ile olmak üzere toplam 4 tane tekli bağ (sigma bağı) yapmıştır. VSEPR teorisine göre bu karbon atomu 4 tane elektron grubu içerir (4 bağlayıcı çift, ortaklanmamış elektron çifti yok). Bu durumda $C_1$ karbon atomunun hibritleşmesi $sp^3$'tür. Bu ifade doğrudur.


II. Üçlü bağdaki karbon atomları $sp$ hibritleşmesi yapmıştır.
$C_2$ karbon atomu, $C_1$ ile tekli bağ ve $C_3$ ile üçlü bağ yapmıştır. Toplamda 2 sigma bağı (bir tekli bağ, bir üçlü bağdaki sigma bağı) içerir. Bu durumda $C_2$ karbon atomunun hibritleşmesi $sp$'dir.
$C_3$ karbon atomu, $C_2$ ile üçlü bağ ve 1 hidrojen atomu ile tekli bağ yapmıştır. Toplamda 2 sigma bağı (bir tekli bağ, bir üçlü bağdaki sigma bağı) içerir. Bu durumda $C_3$ karbon atomunun hibritleşmesi de $sp$'dir. Bu ifade doğrudur.


III. Molekülde toplam 2 tane $pi$ (pi) bağı bulunur.
Moleküldeki tekli bağlar sadece sigma bağlarıdır. Üçlü bağ ise 1 tane sigma ve 2 tane $pi$ (pi) bağı içerir. Propin molekülünde sadece bir adet üçlü bağ bulunduğundan, molekülde toplam 2 tane $pi$ bağı bulunur. Bu ifade doğrudur.


IV. Molekülde $sp^3-s$, $sp-s$ ve $sp^3-sp$ örtüşmeleriyle oluşan bağlar bulunur.

  • $sp^3-s$ örtüşmesi: Metil grubundaki ($CH_3$) karbon atomu ($C_1$) $sp^3$ hibritleşmesi yapmıştır. Hidrojen atomları ise $s$ orbitalleriyle bağ yapar. Dolayısıyla $C_1-H$ bağları $sp^3-s$ örtüşmesiyle oluşur.
  • $sp-s$ örtüşmesi: Üçlü bağdaki $C_3$ karbon atomu $sp$ hibritleşmesi yapmıştır. Bu karbonun hidrojenle ($C_3-H$) yaptığı bağ $sp-s$ örtüşmesiyle oluşur.
  • $sp^3-sp$ örtüşmesi: $C_1$ karbon atomu $sp^3$ hibritleşmesi, $C_2$ karbon atomu ise $sp$ hibritleşmesi yapmıştır. Bu iki karbon arasındaki tekli bağ ($C_1-C_2$) $sp^3-sp$ örtüşmesiyle oluşur.
Bu ifade doğrudur.


Sonuç olarak, verilen tüm ifadeler doğrudur.