Göl ve akarsulara karışan azot ve fosfor gibi besin maddelerinin aşırı artması sonucu alg ve su bitkilerinin kontrolsüz büyümesi, bunun sonucunda su yüzeyinin kaplanması ve sudaki oksijen miktarının azalması olayına ne ad verilir?
A) Erozyon
B) Biyolojik birikim
C) Ötrofikasyon
D) Süksesyon
E) Küresel ısınma
Sevgili öğrenciler, bu soru, su ekosistemlerinde meydana gelen önemli bir çevresel sorunu tanımlamaktadır. Soruyu adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.
- Soruda Ne Anlatılıyor?
- Göl ve akarsulara azot ve fosfor gibi besin maddelerinin aşırı karışması.
- Bu besin maddelerinin etkisiyle alg ve su bitkilerinin kontrolsüzce çoğalması (büyümesi).
- Su yüzeyinin bu bitkilerle kaplanması.
- Sonuç olarak sudaki oksijen miktarının azalması.
Bu zincirleme olaylar, su ekosistemlerinin dengesini bozan ciddi bir çevresel sorundur.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Erozyon: Toprağın rüzgar, su veya buz gibi doğal etkenlerle aşınması ve taşınması olayıdır. Soruda anlatılan durumla doğrudan bir ilgisi yoktur.
- B) Biyolojik birikim: Zehirli maddelerin (örneğin pestisitler) besin zinciri boyunca canlıların dokularında birikerek artmasıdır. Bu da sorudaki durumdan farklı bir kavramdır.
- C) Ötrofikasyon: Su ekosistemlerine (göl, akarsu vb.) azot ve fosfor gibi besin maddelerinin aşırı miktarda girmesi sonucu, alg ve su bitkilerinin aşırı çoğalmasıdır. Bu durum, su yüzeyini kaplar, güneş ışığının alt katmanlara ulaşmasını engeller ve bitkilerin ölümü ve ayrışması sırasında sudaki oksijenin tükenmesine yol açar. Bu tanım, soruda anlatılan tüm olayları birebir karşılamaktadır.
- D) Süksesyon: Bir ekosistemdeki canlı türlerinin zamanla birbirini takip ederek değişmesi ve yer değiştirmesi sürecidir. Ekosistemlerin doğal gelişimini ifade eder, besin maddesi fazlalığı ve oksijen azalmasıyla doğrudan ilgili değildir.
- E) Küresel ısınma: Dünya atmosferindeki sera gazlarının artmasıyla gezegenin ortalama sıcaklığının yükselmesi olayıdır. Geniş ölçekli bir iklim değişikliği sorunudur, belirli bir su kütlesindeki besin fazlalığı ve oksijen azalmasıyla ilgili değildir.
- Sonuç:
Soruda anlatılan, besin maddelerinin aşırı artmasıyla başlayan, alg ve su bitkilerinin kontrolsüz büyümesiyle devam eden ve sudaki oksijenin azalmasıyla sonuçlanan olaylar zinciri, "Ötrofikasyon" olarak adlandırılır.
Cevap C seçeneğidir.
