İnsanda embriyonik gelişim sırasında oluşan embriyonik zarlar ve görevleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) Amniyon - Embriyoyu mekanik şoklara karşı korur ve kurumayı önler.
B) Vitellus kesesi - Kuş ve sürüngenlerde besin sağlar, insanda ilk kan hücrelerini üretir.
C) Allantois - Memelilerde göbek kordonunun oluşumuna katılır ve atık depolama görevi yoktur.
D) Koryon - Gaz alışverişini sağlar ve plasentanın oluşumuna katılır.
E) Plasenta - Anne ile embriyo arasında besin, gaz ve atık alışverişini sağlar.
Merhaba sevgili öğrenciler,
İnsanda embriyonik gelişim, karmaşık ve hayati süreçleri içeren bir dönemdir. Bu süreçte embriyoyu koruyan ve gelişimine yardımcı olan özel yapılar, yani embriyonik zarlar oluşur. Şimdi sorumuzdaki eşleştirmeleri tek tek inceleyelim ve hangisinin yanlış olduğunu bulalım:
- A) Amniyon - Embriyoyu mekanik şoklara karşı korur ve kurumayı önler.
- Bu ifade doğrudur. Amniyon zarı, embriyoyu saran ve içinde amniyon sıvısı bulunan bir kesedir. Bu sıvı, embriyoyu dışarıdan gelebilecek darbelere karşı yastık görevi görerek korur ve aynı zamanda embriyonun kurumasını engeller.
- B) Vitellus kesesi - Kuş ve sürüngenlerde besin sağlar, insanda ilk kan hücrelerini üretir.
- Bu ifade de doğrudur. Kuş ve sürüngen gibi yumurtlayan hayvanlarda vitellus kesesi (besin kesesi) embriyoya besin sağlar. İnsan gibi memelilerde ise besin sağlama görevi plasenta tarafından üstlenilmiştir; ancak vitellus kesesi, embriyonik dönemin başlarında kan hücrelerinin ve kan damarlarının oluşumunda önemli bir rol oynar.
- C) Allantois - Memelilerde göbek kordonunun oluşumuna katılır ve atık depolama görevi yoktur.
- Bu ifade yanlıştır. Allantois, memelilerde göbek kordonunun oluşumuna (özellikle göbek kordonu damarlarının gelişimine) katılır, bu kısmı doğrudur. Ancak, allantoisin embriyonik gelişimdeki evrimsel kökeni ve diğer omurgalılardaki (kuşlar, sürüngenler) temel görevi atık depolamadır. Memelilerde ise doğrudan atık depolama işlevi plasenta tarafından üstlenilmiş olsa da, allantois aynı zamanda idrar kesesinin (mesane) oluşumuna katkıda bulunur. İdrar kesesi de vücuttan atılacak sıvı atıkları (idrarı) geçici olarak depolayan bir organdır. Dolayısıyla, "atık depolama görevi yoktur" ifadesi, allantoisin evrimsel kökeni ve idrar kesesiyle olan ilişkisi göz önüne alındığında eksik veya yanlış bir ifadedir.
- D) Koryon - Gaz alışverişini sağlar ve plasentanın oluşumuna katılır.
- Bu ifade doğrudur. Koryon, embriyoyu çevreleyen en dıştaki zardır. Koryon villusları (parmak benzeri çıkıntılar) oluşturarak anne rahmiyle temas eder ve plasentanın ana yapısını oluşturur. Bu sayede anne ile embriyo arasında gaz alışverişi (oksijen alımı, karbondioksit atımı) gerçekleşir.
- E) Plasenta - Anne ile embriyo arasında besin, gaz ve atık alışverişini sağlar.
- Bu ifade doğrudur. Plasenta, anne ve embriyo arasında hayati bir köprü görevi görür. Anneden embriyoya besin ve oksijen taşırken, embriyodan anneye karbondioksit ve diğer metabolik atıkların geçişini sağlar.
Yukarıdaki açıklamalara göre, Allantois ile ilgili verilen C seçeneğindeki bilgi yanlıştır.
Cevap C seçeneğidir.
