11. sınıf biyoloji 2. dönem 2. yazılı 4. senaryo meb Test 2

Böbrek yetmezliği yaşayan bir hastanın tedavisinde kullanılan yöntemlerden biri olan diyaliz ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Diyaliz, böbreklerin görevini kısmen veya tamamen yerine getiremediği durumlarda uygulanır.

B) Hemodiyaliz, hastanın kanının vücut dışındaki bir makine aracılığıyla süzülmesi işlemidir.

C) Periton diyalizi, hastanın karın boşluğuna özel bir sıvı verilerek atık maddelerin bu sıvıya geçişini sağlar.

D) Diyaliz, böbrek yetmezliğini tamamen tedavi eden kalıcı bir çözümdür.

E) Diyaliz, kanda biriken üre, kreatinin gibi zararlı maddelerin uzaklaştırılmasına yardımcı olur.

Sevgili öğrenciler, böbrek yetmezliği, vücudumuz için hayati öneme sahip olan böbreklerin görevlerini yeterince yerine getirememesi durumudur. Bu durumda, vücutta biriken zararlı maddelerin uzaklaştırılması ve sıvı dengesinin sağlanması için diyaliz gibi tedavi yöntemlerine başvurulur. Şimdi, diyaliz ile ilgili verilen ifadeleri adım adım inceleyelim:

• A) Diyaliz, böbreklerin görevini kısmen veya tamamen yerine getiremediği durumlarda uygulanır.

  Bu ifade doğrudur. Böbrekler, kanı süzerek atık maddeleri ve fazla suyu vücuttan atmakla görevlidir. Eğer böbrekler bu işlevi yapamazsa, diyaliz makinesi veya karın boşluğuna verilen özel bir sıvı yardımıyla bu görev kısmen üstlenilir. Yani, diyaliz böbrek yetmezliğinin bir tedavisidir.

• B) Hemodiyaliz, hastanın kanının vücut dışındaki bir makine aracılığıyla süzülmesi işlemidir.

  Bu ifade de doğrudur. Hemodiyaliz, en yaygın diyaliz türlerinden biridir. Hastanın kanı, özel bir damar yolu (fistül veya greft) aracılığıyla vücut dışına alınır, bir diyaliz makinesinden (yapay böbrek) geçirilir ve burada zararlı atıklar ile fazla su süzülerek temizlenmiş kan tekrar hastanın vücuduna geri verilir.

• C) Periton diyalizi, hastanın karın boşluğuna özel bir sıvı verilerek atık maddelerin bu sıvıya geçişini sağlar.

  Bu ifade de doğrudur. Periton diyalizi, karın boşluğundaki periton zarının doğal bir filtre gibi kullanıldığı bir yöntemdir. Karın boşluğuna özel bir diyaliz sıvısı verilir. Bu sıvı, vücuttaki atık maddeleri ve fazla suyu periton zarı aracılığıyla kendine çeker. Belirli bir süre sonra bu sıvı, atık maddelerle birlikte boşaltılır ve yerine yeni temiz sıvı verilir.

• D) Diyaliz, böbrek yetmezliğini tamamen tedavi eden kalıcı bir çözümdür.

  Bu ifade yanlıştır. Diyaliz, böbreklerin görevini yerine getiremediği durumlarda hayat kurtarıcı bir tedavi yöntemidir ancak böbrek yetmezliğini tamamen ortadan kaldıran veya böbrekleri iyileştiren kalıcı bir çözüm değildir. Diyaliz, böbreklerin görevini taklit ederek hastanın yaşam kalitesini sürdürmesine yardımcı olur. Böbrek yetmezliğinin kalıcı tedavisi genellikle böbrek naklidir.

• E) Diyaliz, kanda biriken üre, kreatinin gibi zararlı maddelerin uzaklaştırılmasına yardımcı olur.

  Bu ifade doğrudur. Diyalizin temel amacı, böbreklerin yapamadığı işlevi üstlenerek kanda biriken üre, kreatinin, potasyum ve fosfor gibi zararlı metabolik atıkları ve fazla sıvıyı vücuttan uzaklaştırmaktır. Bu sayede hastanın zehirlenmesi önlenir ve elektrolit dengesi korunur.

Yukarıdaki açıklamalara göre, diyalizin böbrek yetmezliğini tamamen tedavi eden kalıcı bir çözüm olduğunu belirten D seçeneği yanlıştır.

Cevap D seçeneğidir.