Soru:
İnsan vücudunun bağışıklık sistemi, çeşitli mekanizmalarla patojenlere karşı korunma sağlar. Bağışıklık, kazanılma şekline göre farklı türlere ayrılır.
Aşağıdaki durumların bağışıklık çeşitleri ile eşleştirilmesi hangi seçenekte doğru verilmiştir?
I. Kızamık hastalığını geçirmiş bir bireyin ömür boyu bu hastalığa karşı dirençli olması.
II. Anne sütüyle bebeğe geçen antikorlar sayesinde bebeğin belirli hastalıklara karşı korunması.
III. Grip aşısı olan bir kişinin grip virüsüne karşı bağışıklık kazanması.
A) I: Doğal aktif, II: Doğal pasif, III: Yapay aktif
B) I: Yapay aktif, II: Doğal pasif, III: Doğal aktif
C) I: Doğal pasif, II: Yapay aktif, III: Doğal aktif
D) I: Doğal aktif, II: Yapay aktif, III: Doğal pasif
E) I: Yapay pasif, II: Doğal aktif, III: Yapay aktif
Doğru Cevap: A
✍️ Çözüm:Bağışıklık çeşitlerini inceleyelim:
Aktif bağışıklık, vücudun doğrudan antikor üreterek kazandığı bağışıklıktır. Bu tür bağışıklık genellikle uzun süreli ve kalıcıdır.
- Doğal aktif bağışıklık: Kişinin bir hastalığı geçirmesi sonucu kendi vücudunun antikor üretmesidir. Örneğin, kızamık geçiren bir bireyin bu hastalığa karşı dirençli olması.
- Yapay aktif bağışıklık: Kişiye aşı uygulanması sonucu vücudun antikor üretmesidir. Aşılar, zayıflatılmış veya öldürülmüş mikroorganizmaları ya da toksinlerini içerir. Örneğin, grip aşısı olmak.
Pasif bağışıklık, vücudun hazır antikorları alarak kazandığı bağışıklıktır. Bu tür bağışıklık kısa süreli ve geçicidir çünkü vücut kendi antikorlarını üretmez.
- Doğal pasif bağışıklık: Anneden bebeğe plasenta yoluyla veya anne sütüyle antikor geçmesidir. Örneğin, anne sütüyle bebeğe geçen antikorlar.
- Yapay pasif bağışıklık: Hastalığı geçiren veya aşılanan bir canlıdan alınan antikorların (serum) hasta kişiye verilmesidir. Örneğin, tetanoz serumu.
Şimdi verilen durumları değerlendirelim:
- I. Kızamık hastalığını geçirmiş bir bireyin ömür boyu bu hastalığa karşı dirençli olması: Bu durum, bireyin hastalığı kendi vücudunda deneyimlemesi ve buna karşı kendi antikorlarını üretmesiyle kazanılan bir bağışıklıktır. Dolayısıyla bu, doğal aktif bağışıklıktır.
- II. Anne sütüyle bebeğe geçen antikorlar sayesinde bebeğin belirli hastalıklara karşı korunması: Bebek, antikorları annesinden hazır olarak almıştır, kendi üretmemiştir. Bu durum, doğal yolla (anne sütü) hazır antikor alımı olduğu için doğal pasif bağışıklıktır.
- III. Grip aşısı olan bir kişinin grip virüsüne karşı bağışıklık kazanması: Aşı, yapay yolla vücudu antikor üretmeye teşvik eden bir yöntemdir. Vücut, aşıdaki antijenlere karşı kendi antikorlarını üretir. Dolayısıyla bu, yapay aktif bağışıklıktır.
Bu eşleştirmelere göre doğru seçenek A'dır.
