Bir simbiyotik ilişkide, bir tür diğer türe zarar vererek ondan fayda sağlıyorsa, bu ilişki biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Mutualizm
B) Kommensalizm
C) Parazitizm
D) Predasyon (Av-avcı)
E) Amensalizm
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soru, canlılar arasındaki farklı ilişki biçimlerini, özellikle de simbiyotik ilişkileri anlamamızı istiyor. Simbiyotik ilişki, iki farklı türün yakın ve genellikle uzun süreli etkileşimini ifade eder. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Mutualizm: Bu ilişki biçiminde, etkileşimde bulunan her iki tür de bu ilişkiden fayda sağlar. Yani, iki taraf da kazanır. Örneğin, arılar çiçeklerden nektar alırken, çiçeklerin polenlerini taşıyarak üremelerine yardımcı olurlar.
- B) Kommensalizm: Bu ilişkide, türlerden biri fayda sağlarken, diğer tür bu ilişkiden ne fayda ne de zarar görür; yani etkilenmez. Örneğin, köpekbalıklarının etrafında yüzen pilot balıkları, köpekbalığının yiyecek artıklarından faydalanır ama köpekbalığı bu durumdan etkilenmez.
- C) Parazitizm: İşte sorumuzun tanımına en uygun ilişki biçimi budur. Parazitizmde, bir tür (parazit) diğer türden (konak) fayda sağlarken, konağa zarar verir. Parazit, konak üzerinde veya içinde yaşar ve ondan besin veya barınak elde eder. Örneğin, bir köpeğin üzerindeki kene, köpeğin kanını emerek beslenir ve köpeğe zarar verir.
- D) Predasyon (Av-avcı): Bu ilişki biçiminde, bir tür (avcı) diğer türü (av) yakalar, öldürür ve besin olarak tüketir. Avcı fayda sağlarken, av zarar görür ve ölür. Bu da bir zarar verme ve fayda sağlama ilişkisidir ancak genellikle simbiyotik ilişkilerden ayrı tutulur çünkü simbiyotik ilişkiler genellikle daha uzun süreli ve avın hemen ölümüyle sonuçlanmayan etkileşimleri ifade eder. Predasyon daha çok bir beslenme ilişkisidir.
- E) Amensalizm: Bu ilişkide, bir tür diğer türe zarar verirken, kendisi bu durumdan ne fayda ne de zarar görür; yani etkilenmez. Örneğin, bir ağacın gölgesinde büyüyemeyen bitkiler zarar görürken, ağaç bu durumdan etkilenmez.
Soru metninde "bir tür diğer türe zarar vererek ondan fayda sağlıyorsa" ifadesi, doğrudan parazitizm tanımına uymaktadır. Parazit, konaktan besin veya barınak alarak fayda sağlar ve konağa zarar verir.
Cevap C seçeneğidir.
