12. sınıf biyoloji 2. dönem 2. yazılı 1. senaryo Test 2

Çiçekli bitkilerde döllenme, tohum ve meyve oluşumu süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Polen tüpü, stilüs boyunca ilerleyerek tohum taslağına ulaşır.

B) Çiçekli bitkilerde çift döllenme görülür; bir sperm çekirdeği yumurta hücresini, diğer sperm çekirdeği ise polar çekirdekleri döller.

C) Yumurta hücresi ile sperm çekirdeğinin birleşmesiyle zigot ($2n$) oluşur ve bu zigot embriyoyu geliştirir.

D) Polar çekirdekler ile sperm çekirdeğinin birleşmesiyle triploit ($3n$) endosperm oluşur ve bu yapı tohumun çimlenmesi için besin depolar.

E) Döllenmeden sonra, tohum taslağı meyveye, ovaryum ise tohuma dönüşür.

Çiçekli bitkilerde döllenme, tohum ve meyve oluşumu süreci, bitkilerin üremesi ve yaşam döngüsü için hayati öneme sahiptir. Bu süreci doğru anlamak, bitki biyolojisinin temel taşlarından biridir. Şimdi, verilen ifadeleri adım adım inceleyelim ve hangisinin yanlış olduğunu bulalım:

• A) Polen tüpü, stilüs boyunca ilerleyerek tohum taslağına ulaşır.

  Bu ifade doğrudur. Polen tanesi dişi organın tepecik (stigma) kısmına konduktan sonra çimlenir ve bir polen tüpü oluşturur. Bu polen tüpü, dişi organın boyuncuk (stilüs) kısmından aşağı doğru büyüyerek tohum taslağına (ovül) ulaşır. Bu yolculuk, sperm çekirdeklerinin yumurta hücresine ulaşmasını sağlar.

• B) Çiçekli bitkilerde çift döllenme görülür; bir sperm çekirdeği yumurta hücresini, diğer sperm çekirdeği ise polar çekirdekleri döller.

  Bu ifade de doğrudur. Çiçekli bitkilere özgü olan çift döllenme olayında, polen tüpüyle taşınan iki sperm çekirdeğinden biri yumurta hücresi ($n$) ile birleşerek zigotu ($2n$) oluşturur. Diğer sperm çekirdeği ($n$) ise embriyo kesesindeki iki polar çekirdek ($n+n$) ile birleşerek triploit ($3n$) endosperm çekirdeğini oluşturur. Bu, çiçekli bitkilerin önemli bir özelliğidir.

• C) Yumurta hücresi ile sperm çekirdeğinin birleşmesiyle zigot ($2n$) oluşur ve bu zigot embriyoyu geliştirir.

  Bu ifade doğrudur. Çift döllenmenin ilk olayı budur. Haploit yumurta hücresi ($n$) ile haploit sperm çekirdeğinin ($n$) birleşmesi sonucunda diploit zigot ($2n$) meydana gelir. Bu zigot, mitoz bölünmeler geçirerek yeni bitkinin taslağı olan embriyoyu geliştirir.

• D) Polar çekirdekler ile sperm çekirdeğinin birleşmesiyle triploit ($3n$) endosperm oluşur ve bu yapı tohumun çimlenmesi için besin depolar.

  Bu ifade de doğrudur. Çift döllenmenin ikinci olayıdır. İki polar çekirdek ($n+n$) ile ikinci sperm çekirdeğinin ($n$) birleşmesiyle triploit ($3n$) endosperm çekirdeği oluşur. Bu çekirdekten gelişen endosperm, tohumun içinde gelişmekte olan embriyo için gerekli besin maddelerini (nişasta, protein, yağ) depolar ve çimlenme sırasında embriyoya enerji sağlar.

• E) Döllenmeden sonra, tohum taslağı meyveye, ovaryum ise tohuma dönüşür.

  Bu ifade yanlıştır. Döllenmeden sonra gerçekleşen dönüşümler tam tersidir:

  • Tohum taslağı (ovül) tohuma dönüşür. Tohum taslağının içindeki döllenmiş yumurta (zigot) embriyoyu, döllenmiş polar çekirdekler endospermi oluşturur ve tohum taslağının örtüleri tohum kabuğunu oluşturur.
  • Ovaryum (yumurtalık) ise meyveye dönüşür. Yumurtalık duvarı (perikarp), meyvenin dış katmanlarını oluşturur ve tohumları korur.

  Dolayısıyla, bu seçenekteki dönüşümler birbirinin yerine yanlış verilmiştir.

Cevap E seçeneğidir.