Merhaba sevgili öğrenciler,
Bitkilerde fotosentez ürünlerinin, yani şekerlerin, bitkinin ihtiyaç duyan diğer kısımlarına taşınımı oldukça karmaşık ama bir o kadar da etkileyici bir süreçtir. Bu süreci açıklayan en kabul görmüş teoriye basınç akış teorisi denir. Şimdi, bu teorinin adımlarını ve soruda verilen olayların doğru sıralamasını birlikte inceleyelim:
Fotosentezin gerçekleştiği yapraklar gibi "kaynak" bölgelerde üretilen şeker (genellikle sakkaroz), enerji harcanarak (aktif taşıma ile) floemin kalburlu borularına yüklenir. Bu, kalburlu boruların içindeki şeker konsantrasyonunu önemli ölçüde artırır.
Kalburlu borulardaki yüksek şeker konsantrasyonu, boruların içindeki su potansiyelini düşürür. Bu durum, bitkinin ksileminden (su taşıyan borular) suyun, osmoz yoluyla kalburlu boruların içine hareket etmesine neden olur. Su, daha yüksek su potansiyeline sahip alandan (ksilem) daha düşük su potansiyeline sahip alana (floem) doğru akar.
Kalburlu borulara su girişi, boruların içinde "turgor basıncı" adı verilen bir hidrostatik basıncın artmasına yol açar. Bu artan basınç, şekerli sıvıyı (özsuyu) floem boyunca, daha düşük basınca sahip olan "havuz" bölgelerine (örneğin kökler, meyveler, büyüyen tomurcuklar) doğru iter. Bu itme kuvveti, şekerlerin uzun mesafeler boyunca taşınmasını sağlar.
Şekerli özsu havuz bölgelerine ulaştığında, buradaki hedef hücreler (büyüme, depolama veya metabolizma için şekere ihtiyaç duyan hücreler) sakkarozu kalburlu borulardan boşaltır. Bu boşaltma, aktif veya pasif taşıma ile gerçekleşebilir. Şekerin boşaltılması, havuz bölgesindeki kalburlu borularda şeker konsantrasyonunu ve dolayısıyla su potansiyelini artırır. Bu da suyun osmozla tekrar ksileme dönmesini sağlar ve akış döngüsü devam eder.
Bu adımları bir araya getirdiğimizde, doğru sıralama şu şekilde olmalıdır:
Bu sıralama, verilen seçeneklerden B seçeneği ile birebir örtüşmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
