Bitkilerde oksin hormonunun etkileri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Apikal dominansinin sağlanması
B) Hücre uzamasının teşvik edilmesi
C) Kök oluşumunun uyarılması
D) Tohum dormansisinin kırılması
E) Fototropizmde yönelmeyi sağlaması
Sevgili öğrenciler, bitki hormonları bitkilerin büyüme, gelişme ve çevresel koşullara uyum sağlamasında kritik roller oynar. Oksin, bu hormonlardan en iyi bilinen ve en çok yönlü olanlardan biridir. Şimdi, oksin hormonunun etkilerini ve sorudaki seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Apikal dominansinin sağlanması: Bu ifade doğrudur. Oksin, bitkinin ana gövdesinin (apikal meristem) büyümesini teşvik ederken, yan dalların (lateral tomurcuklar) gelişimini engeller. Bu duruma apikal dominansi denir ve oksin bu sürecin ana düzenleyicisidir.
- B) Hücre uzamasının teşvik edilmesi: Bu ifade de doğrudur. Oksin, özellikle gövde ve koleoptil gibi genç bitki kısımlarında hücre duvarının esnekliğini artırarak ve su alımını teşvik ederek hücrelerin uzamasını sağlar. Bu, bitkinin boyuna büyümesi için temel bir mekanizmadır.
- C) Kök oluşumunun uyarılması: Bu ifade doğrudur. Oksin, bitki çeliklerinde veya doku kültürü ortamlarında kök oluşumunu (rizogenez) teşvik etmek için yaygın olarak kullanılır. Düşük konsantrasyonlarda kök büyümesini uyarırken, yüksek konsantrasyonlarda kök büyümesini engelleyebilir.
- D) Tohum dormansisinin kırılması: Bu ifade yanlıştır. Tohum dormansisi (uyku hali), genellikle absisik asit (ABA) gibi hormonlar tarafından sürdürülür ve gibberellinler (GA) gibi hormonlar tarafından kırılır. Oksinin tohum dormansisinin kırılmasında doğrudan veya birincil bir rolü bulunmamaktadır. Oksin daha çok büyüme ve gelişme süreçlerinde etkilidir.
- E) Fototropizmde yönelmeyi sağlaması: Bu ifade doğrudur. Fototropizm, bitkinin ışığa doğru yönelmesidir. Işık, oksinin gövde içinde gölgeli tarafa doğru hareket etmesine neden olur. Gölgeli tarafta biriken oksin, bu bölgedeki hücrelerin daha fazla uzamasını sağlayarak bitkinin ışığa doğru bükülmesine yol açar.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, oksin hormonunun etkileri arasında tohum dormansisinin kırılması yer almaz.
Cevap D seçeneğidir.
