10. sınıf coğrafya 2. dönem 2. yazılı 2. senaryo Test 1

Bir kentte sel ve taşkın riskinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu riskin azaltılması ve kent sakinlerinin korunması için aşağıdaki mekânsal uygulamalardan hangisinin öncelikli olarak hayata geçirilmesi gerekir?

A) Kentin turistik cazibesini artırmak için nehir kenarına yürüyüş yolları ve kafeler inşa etmek.

B) Akarsu yatağının doğal akışını engelleyen yapıları kamulaştırarak kaldırmak ve yatağı genişletmek.

C) Kentin yüksek kesimlerinde lüks konut projelerine ağırlık vererek ekonomik gelişimi sağlamak.

D) Kent merkezindeki yeşil alanları azaltarak yeni otoparklar inşa etmek.

E) Kentin dış çeperlerinde sanayi bölgeleri kurarak istihdamı artırmak.

Başarılı bir kent yönetimi, doğal afet risklerini önceden belirleyip bu risklere karşı etkili çözümler üretmeyi gerektirir. Sel ve taşkın riski yüksek olan bir kentte öncelikli hedef, can ve mal kaybını önlemek, kentin güvenliğini sağlamaktır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Kentin turistik cazibesini artırmak için nehir kenarına yürüyüş yolları ve kafeler inşa etmek.

  Bu seçenek, kentin ekonomik ve sosyal gelişimine katkıda bulunabilir ancak sel ve taşkın riskini azaltmak yerine, nehir yatağına yakın yapılaşmayı artırarak riski daha da yükseltebilir. Sel anında bu yapılar zarar görebilir ve kurtarma çalışmalarını zorlaştırabilir. Bu nedenle öncelikli bir çözüm değildir.

• B) Akarsu yatağının doğal akışını engelleyen yapıları kamulaştırarak kaldırmak ve yatağı genişletmek.

  Bu seçenek, sel ve taşkın riskini azaltmaya yönelik en doğrudan ve etkili çözümdür. Akarsu yatağının daralması veya engellenmesi, suyun debisi arttığında yatağından taşmasına neden olur. Yatağı genişletmek ve üzerindeki engelleri kaldırmak, suyun daha rahat akmasını sağlayarak taşkın riskini önemli ölçüde düşürür. Bu, kentin selden korunması için atılması gereken en temel adımlardan biridir.

• C) Kentin yüksek kesimlerinde lüks konut projelerine ağırlık vererek ekonomik gelişimi sağlamak.

  Bu seçenek, kentin ekonomik gelişimine odaklanır ve yüksek kesimlerdeki yapılaşma sel riskinden uzak olabilir. Ancak bu, kentin genelindeki sel ve taşkın riskini azaltmaya yönelik bir çözüm değildir. Mevcut riskli bölgelerdeki sorunu çözmez ve kentin geneli için bir koruma sağlamaz.

• D) Kent merkezindeki yeşil alanları azaltarak yeni otoparklar inşa etmek.

  Yeşil alanlar, yağmur suyunu emerek ve yüzeysel akışı yavaşlatarak sel riskini azaltmada önemli bir rol oynar. Yeşil alanların azaltılıp beton veya asfalt gibi geçirimsiz yüzeylerin artırılması, yağmur suyunun toprağa sızmasını engeller ve yüzeysel akışı hızlandırarak sel ve taşkın riskini daha da artırır. Bu nedenle kesinlikle uygulanmaması gereken bir yaklaşımdır.

• E) Kentin dış çeperlerinde sanayi bölgeleri kurarak istihdamı artırmak.

  Bu seçenek, kentin ekonomik gelişimine ve istihdama katkıda bulunabilir. Ancak sel ve taşkın riskini azaltmaya yönelik doğrudan bir mekânsal uygulama değildir. Sanayi bölgelerinin kurulacağı yerin de sel riski açısından dikkatli seçilmesi gerekir, aksi takdirde yeni riskler oluşturabilir.

Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, sel ve taşkın riskini doğrudan ve en etkili şekilde azaltacak uygulama, akarsu yatağının doğal akışını düzenlemek ve kapasitesini artırmaktır.

Cevap B seçeneğidir.