10. sınıf coğrafya 2. dönem 2. yazılı 3. senaryo Test 1

Afete dirençli yaşam alanlarının oluşturulması, doğal afetlerin yıkıcı etkilerini en aza indirmek ve toplumların afetlere karşı daha hazırlıklı olmasını sağlamak için büyük önem taşır. Bu tür alanlar, coğrafi koşullar ve mühendislik prensipleri dikkate alınarak planlanır.

Aşağıdakilerden hangisi, afete dirençli yaşam alanlarının coğrafi koşulları ve planlamasıyla ilgili yanlış bir yaklaşımdır?

A) Fay hatları ve heyelan bölgeleri gibi riskli alanlarda yapılaşmaya izin verilmemesi.

B) Akarsu yatakları ve taşkın ovaları gibi su baskını riski taşıyan bölgelerde yerleşimden kaçınılması.

C) Yüksek ve sağlam zeminli alanların tercih edilmesi ve binaların zemin etüdüne uygun inşa edilmesi.

D) Kentleşmenin hızlanması amacıyla, bataklık ve dolgu zeminler üzerine yüksek katlı binalar inşa edilmesi.

E) Yapı malzemelerinin yerel iklim ve afet türlerine uygun, dayanıklı ve esnek seçilmesi.

Afete dirençli yaşam alanları oluşturmak, hem can hem de mal kaybını en aza indirmek için hayati öneme sahiptir. Bu, sadece binaları sağlam yapmakla kalmaz, aynı zamanda yer seçimi, planlama ve doğru mühendislik yaklaşımlarını da içerir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek, afete dirençli yaşam alanları için hangi yaklaşımın yanlış olduğunu bulalım:

• A) Fay hatları ve heyelan bölgeleri gibi riskli alanlarda yapılaşmaya izin verilmemesi.

  Bu yaklaşım, afete dirençli bir yaşam alanı oluşturmanın temel prensiplerinden biridir. Fay hatları deprem riskini, heyelan bölgeleri ise toprak kayması riskini taşır. Bu tür alanlarda yapılaşmaya izin vermemek, doğal afetlerin yıkıcı etkilerinden korunmak için en doğru ve önleyici adımdır. Dolayısıyla bu, doğru bir yaklaşımdır.

• B) Akarsu yatakları ve taşkın ovaları gibi su baskını riski taşıyan bölgelerde yerleşimden kaçınılması.

  Akarsu yatakları ve taşkın ovaları, yoğun yağışlarda veya baraj kapaklarının açılması gibi durumlarda sel ve su baskınlarına maruz kalma olasılığı yüksek bölgelerdir. Bu alanlarda yerleşimden kaçınmak, sel felaketlerinin önüne geçmek veya etkilerini azaltmak için kritik bir adımdır. Dolayısıyla bu da, doğru bir yaklaşımdır.

• C) Yüksek ve sağlam zeminli alanların tercih edilmesi ve binaların zemin etüdüne uygun inşa edilmesi.

  Yüksek ve sağlam zeminler, deprem ve heyelan gibi afetlere karşı daha güvenli kabul edilir. Zemin etüdü ise, inşaat yapılacak zeminin taşıma kapasitesini, deprem sırasındaki davranışını ve diğer özelliklerini belirleyerek, binanın bu zemine en uygun şekilde tasarlanmasını ve inşa edilmesini sağlar. Bu, yapı güvenliği için vazgeçilmez bir uygulamadır. Dolayısıyla bu, doğru bir yaklaşımdır.

• D) Kentleşmenin hızlanması amacıyla, bataklık ve dolgu zeminler üzerine yüksek katlı binalar inşa edilmesi.

  Bataklık ve dolgu zeminler, genellikle taşıma kapasitesi düşük, sıkışma ve sıvılaşma riski yüksek olan, yani deprem ve diğer afetler karşısında zayıf kalan zeminlerdir. Bu tür zeminler üzerine, özellikle yüksek katlı ve ağır binalar inşa etmek, yapıların afetlere karşı direncini ciddi şekilde azaltır ve büyük riskler oluşturur. Kentleşmenin hızlanması gibi bir amaç, güvenlik ve dirençlilik prensiplerinin önüne geçmemelidir. Bu nedenle, bu tür zeminler üzerine yüksek katlı yapılaşma, afete dirençli yaşam alanları oluşturma hedefiyle çelişen, yanlış bir yaklaşımdır.

• E) Yapı malzemelerinin yerel iklim ve afet türlerine uygun, dayanıklı ve esnek seçilmesi.

  Yapı malzemelerinin seçimi, bir yapının afete karşı direncini doğrudan etkiler. Örneğin, deprem bölgelerinde esnek ve hafif malzemeler, fırtına bölgelerinde rüzgara dayanıklı malzemeler, yangın riski olan yerlerde yanmaz malzemeler tercih edilmelidir. Bu, yapıların yerel koşullara ve olası afetlere karşı daha dayanıklı olmasını sağlar. Dolayısıyla bu, doğru bir yaklaşımdır.

Yukarıdaki analizler sonucunda, afete dirençli yaşam alanlarının coğrafi koşulları ve planlamasıyla ilgili yanlış yaklaşımın D seçeneğinde belirtildiği açıkça görülmektedir.

Cevap D seçeneğidir.