Orta Çağ Avrupa'sında siyasi ve askerî yapıyı derinden etkileyen feodal sistemin temel özelliklerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Merkezi krallıkların mutlak güce sahip olması ve ulusal orduların kurulması
B) Halkın doğrudan seçtiği meclislerin yönetimi üstlenmesi
C) Güçlü yerel derebeyliklerin ortaya çıkması ve şövalyelik sisteminin yaygınlaşması
D) Daimi ve profesyonel orduların sadece krallık tarafından finanse edilmesi
E) Şehir devletlerinin bağımsızlığını ilan ederek kendi ordularını kurması
Orta Çağ Avrupa'sında feodal sistem, siyasi ve askerî yapıyı temelden şekillendiren karmaşık bir düzendi. Bu düzenin en belirgin özelliklerinden birini anlamak için seçenekleri dikkatlice inceleyelim:
- Feodal Sistem Nedir? Feodal sistem, merkezi otoritenin zayıfladığı bir dönemde, toprak (fief) karşılığında askerî hizmet ve sadakat üzerine kurulu, hiyerarşik bir toplumsal ve siyasi yapıdır. Bu sistemde kral en üstte olsa da, gücü genellikle sınırlıydı ve gerçek güç, topraklara sahip olan yerel derebeylerinin elindeydi.
- A) Merkezi krallıkların mutlak güce sahip olması ve ulusal orduların kurulması: Bu ifade, feodal sistemin tam tersini tanımlar. Feodal dönemde merkezi krallıklar genellikle zayıftı ve mutlak güce sahip değillerdi. Ulusal ordular yerine, derebeylerinin kendi vasallarından oluşan orduları vardı. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
- B) Halkın doğrudan seçtiği meclislerin yönetimi üstlenmesi: Bu durum, modern demokrasilere özgü bir özelliktir ve Orta Çağ Avrupa'sının feodal yapısıyla hiçbir ilgisi yoktur. Yönetim, miras yoluyla geçen unvanlara ve toprağa dayalıydı, halkın seçimiyle değil. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır.
- C) Güçlü yerel derebeyliklerin ortaya çıkması ve şövalyelik sisteminin yaygınlaşması: İşte bu, feodal sistemin kalbidir! Merkezi otorite zayıflayınca, yerel lordlar (derebeyleri) kendi topraklarında güçlenmiş, kaleler inşa etmiş ve kendi ordularını (vasalları olan şövalyelerden oluşan) kurmuşlardır. Şövalyelik, bu dönemin askerî gücünü oluşturan ve belirli bir ahlak kuralları bütününe (şövalyelik kodu) sahip savaşçı sınıfıydı. Bu sistem, siyasi gücü yerelleştirmiş ve askerî yapıyı derebeylerinin kontrolüne vermiştir. Bu nedenle C seçeneği doğrudur.
- D) Daimi ve profesyonel orduların sadece krallık tarafından finanse edilmesi: Feodal dönemde daimi ve profesyonel ordular yaygın değildi. Ordular genellikle derebeylerinin vasallık anlaşmaları gereği sağladığı şövalyelerden oluşurdu. Krallıkların tek başına tüm orduyu finanse edecek gücü yoktu. Bu durum daha çok feodalizmin sonlarına doğru veya sonrasında ortaya çıkmıştır. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
- E) Şehir devletlerinin bağımsızlığını ilan ederek kendi ordularını kurması: Şehir devletleri (özellikle İtalya'da) Orta Çağ'ın ilerleyen dönemlerinde önem kazanmış ve kendi ordularını kurmuşlardır. Ancak bu, tüm Avrupa'daki feodal sistemin temel ve belirleyici bir özelliği değildir. Feodal sistem daha çok kırsal alandaki toprak ve derebeylik ilişkileri üzerine kuruluydu. Bu nedenle E seçeneği, genel feodal yapının ana özelliği olarak kabul edilemez.
Cevap C seçeneğidir.
