Orta Çağ'da Çin medeniyeti, bilim ve teknoloji alanında dünyanın diğer bölgelerine göre önemli bir üstünlüğe sahipti.
Aşağıdakilerden hangisi Çin medeniyetinin Orta Çağ'daki kültürel ve teknolojik ürünlerinden biri değildir?
A) Barut
B) Pusula
C) Kağıt
D) Matbaa
E) Buhar makinesi
Orta Çağ'da Çin medeniyeti, bilim ve teknoloji alanında gerçekten de dünyanın diğer bölgelerine göre önemli bir üstünlüğe sahipti. Bu dönemde Çin'de birçok çığır açan buluş ve yenilik ortaya çıkmıştır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek hangisinin bu döneme ve Çin'e ait olmadığını bulalım:
- A) Barut: Barut, 9. yüzyılda Çin'de keşfedilmiş ve başlangıçta havai fişekler için kullanılmış, daha sonra askeri amaçlarla geliştirilmiştir. Bu, Orta Çağ Çin'inin önemli bir buluşudur.
- B) Pusula: Manyetik pusula, ilk olarak Han Hanedanlığı döneminde (M.Ö. 206 - M.S. 220) Çin'de yön bulma amacıyla kullanılmış, Song Hanedanlığı döneminde (960-1279) ise denizcilikte yaygınlaşmıştır. Bu da Orta Çağ Çin'inin önemli bir teknolojik ürünüdür.
- C) Kağıt: Kağıt yapımı, M.S. 105 yılında Cai Lun tarafından Çin'de resmen icat edilmiştir. Her ne kadar Orta Çağ'dan biraz daha erken olsa da, kağıt teknolojisi Orta Çağ boyunca Çin'de gelişmeye devam etmiş ve dünyaya yayılmıştır. Bu nedenle Çin medeniyetinin temel kültürel ve teknolojik ürünlerinden biridir.
- D) Matbaa: Tahta bloklarla baskı tekniği (kalıp baskı) 7. yüzyılda Çin'de ortaya çıkmış, hareketli harf sistemi ise 11. yüzyılda Bi Sheng tarafından geliştirilmiştir. Bu, modern matbaacılığın temelini oluşturan ve Orta Çağ Çin'inin en büyük buluşlarından biridir.
- E) Buhar makinesi: Buhar makinesi, 17. yüzyılın sonları ve 18. yüzyılda Avrupa'da, özellikle İngiltere'de Sanayi Devrimi'nin başlamasıyla geliştirilmiştir (Thomas Savery, Thomas Newcomen ve James Watt gibi mucitler tarafından). Bu buluş, Orta Çağ'dan çok sonraki bir döneme aittir ve Çin medeniyetinin değil, Batı medeniyetinin ürünüdür.
Yukarıdaki açıklamalara göre, buhar makinesi Orta Çağ Çin medeniyetinin kültürel ve teknolojik ürünlerinden biri değildir.
Cevap E seçeneğidir.
