Osmanlı Devleti'nde endüstriyel üretime geçiş çabaları, özellikle $19$. yüzyılın ikinci yarısından itibaren hız kazanmıştır. Ancak bu dönemde kurulan fabrikaların çoğu kısa ömürlü olmuş veya beklenen verimi sağlayamamıştır.
Bu durumun nedenleri arasında;
- I. Yetersiz teknik bilgi ve kalifiye eleman eksikliği,
- II. Gerekli hammaddelerin ülke içinde bulunmaması,
- III. Yüksek maliyetli üretim nedeniyle Batı mallarıyla rekabet edememe,
- IV. Sık sık yaşanan savaşlar nedeniyle kaynakların savunmaya ayrılması,
verilenlerden hangileri
gösterilebilir?