1960 sonrası dünya siyasetinde, Soğuk Savaş'ın yanı sıra, Üçüncü Dünya ülkelerinin yükselişi ve yeni ekonomik dinamikler de etkili olmuştur.
Bu dönemde yaşanan gelişmeler arasında;
- I. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nün (OPEC) dünya ekonomisindeki etkisinin artması,
- II. Gelişmekte Olan Ülkeler (G$77$) Grubu'nun küresel ekonomide daha adil bir düzen talebiyle ortaya çıkması,
- III. Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu'nun (AKÇT) kurulması ve Avrupa entegrasyon sürecinin hızlanması
durumlarından hangileri 1960 sonrası dünya siyasetinin ekonomik boyutunu yansıtan gelişmelerdendir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, 1960 sonrası dünya siyasetinde Soğuk Savaş'ın yanı sıra, Üçüncü Dünya ülkelerinin yükselişi ve yeni ekonomik dinamiklerin etkilerini anlamamız isteniyor. Özellikle bu dönemdeki ekonomik gelişmeleri doğru bir şekilde belirlememiz gerekiyor. Şimdi her bir maddeyi tek tek inceleyelim:
- I. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nün (OPEC) dünya ekonomisindeki etkisinin artması: OPEC, 1960 yılında kurulmuş olsa da, dünya ekonomisindeki asıl etkisi ve gücü 1970'li yıllarda, özellikle 1973 Petrol Krizi ile birlikte belirginleşmiştir. Bu dönem, 1960 sonrası döneme denk gelir ve petrol üreten gelişmekte olan ülkelerin (Üçüncü Dünya ülkelerinin önemli bir kısmı) küresel ekonomideki ağırlığını ve yeni ekonomik dinamikleri açıkça göstermektedir. Bu nedenle, bu ifade 1960 sonrası dünya siyasetinin ekonomik boyutunu yansıtan önemli bir gelişmedir.
- II. Gelişmekte Olan Ülkeler (G77) Grubu'nun küresel ekonomide daha adil bir düzen talebiyle ortaya çıkması: G77, 1964 yılında Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) sırasında gelişmekte olan ülkeler tarafından kurulmuştur. Amacı, küresel ekonomik ilişkilerde gelişmekte olan ülkelerin çıkarlarını savunmak ve daha adil bir uluslararası ekonomik düzen talep etmektir. Bu durum, 1960 sonrası dönemde Üçüncü Dünya ülkelerinin siyasi ve ekonomik arenada daha fazla söz sahibi olma çabasını ve yeni ekonomik dinamikleri doğrudan yansıtmaktadır. Dolayısıyla, bu ifade de doğru bir gelişmedir.
- III. Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu'nun (AKÇT) kurulması ve Avrupa entegrasyon sürecinin hızlanması: Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT), 1951 yılında kurulmuştur. Yani, soruda belirtilen "1960 sonrası" dönemin öncesine ait bir gelişmedir. Avrupa entegrasyon süreci 1960 sonrası devam etmiş ve hızlanmış olsa da, AKÇT'nin kuruluşu bu döneme ait değildir. Ayrıca, AKÇT ve Avrupa entegrasyonu daha çok Batı Avrupa'nın kendi iç dinamikleriyle ilgiliyken, sorunun bağlamı Üçüncü Dünya ülkelerinin yükselişi ve küresel ekonomik dinamikler üzerinedir. Bu nedenle, bu ifade sorunun zaman dilimi ve bağlamı açısından uygun değildir.
Yukarıdaki analizler ışığında, 1960 sonrası dünya siyasetinin ekonomik boyutunu yansıtan gelişmeler I ve II numaralı maddelerdir.
Cevap C seçeneğidir.