12. Sınıf İnkılap Tarihi 2. Dönem 2. Yazılı (5. Senaryo) Hazırlık Notları 🚀
Bu notlar, 12. sınıf İnkılap Tarihi dersinin 2. dönem 2. yazılı sınavına (MEB 5. senaryo) hazırlanırken size rehberlik etmek amacıyla özenle hazırlanmıştır. Başarılar dileriz! ✨
1. Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası (1923-1938) 🇹🇷
- Lozan'dan Kalan Sorunlar: Musul Sorunu, Boğazlar Sorunu, Hatay Sorunu gibi konuların çözümü için diplomatik çabalar.
- Balkan Antantı (1934): Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında imzalanarak batı sınırlarımızın güvenliği sağlanmıştır. Amaç, İtalya ve Almanya'nın yayılmacı politikalarına karşı bölgesel barışı korumaktır. 🤝
- Sadabat Paktı (1937): Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında imzalanarak doğu sınırlarımızın güvenliği pekiştirilmiştir. Amaç, Ortadoğu'daki istikrarsızlığa karşı ortak bir duruş sergilemektir. 🌍
- Montrö Boğazlar Sözleşmesi (1936): Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki tam egemenliğini yeniden kazandığı önemli bir diplomatik başarıdır. Boğazlar Komisyonu kaldırılmış, Türk askerinin Boğazlar'a yerleşme hakkı tanınmıştır. ⚓
- Hatay Sorunu ve Anavatana Katılması (1939): Atatürk'ün "Kırk Asırlık Türk Yurdu düşman eline bırakılamaz" sözleriyle önemini vurguladığı Hatay, uzun diplomatik süreçler sonunda anavatana katılmıştır. 🇹🇷
2. II. Dünya Savaşı ve Türkiye (1939-1945) 💣
- Savaşın Nedenleri: Versailles Antlaşması'nın ağır şartları, totaliter rejimlerin (Nazizm, Faşizm) yükselişi, yayılmacı politikalar (Hayat Sahası, Büyük Almanya).
- Türkiye'nin Tutumu: Savaşın dışında kalma, tarafsızlık politikası izleme çabası. Savaşın sonlarına doğru Müttefikler safında yer alarak BM'ye üye olabilme şartını yerine getirmiştir.
- Ekonomik ve Sosyal Etkiler: Varlık Vergisi, Milli Korunma Kanunu, karne uygulaması gibi önlemlerle savaşın ekonomik yükü hafifletilmeye çalışılmıştır. 🛒
- Savaş Sonrası Dünya Düzeni: Birleşmiş Milletler'in kuruluşu, ABD ve SSCB'nin iki süper güç olarak ortaya çıkışı, Soğuk Savaş'ın temellerinin atılması. 🗺️
3. Soğuk Savaş Dönemi (1945-1991) 🥶
- Başlangıcı: ABD'nin Truman Doktrini (1947) ve Marshall Planı (1947) ile SSCB'nin yayılmacılığına karşı koyma politikası.
- İki Kutuplu Dünya: Kapitalist Batı Bloğu (NATO - 1949) ve Komünist Doğu Bloğu (Varşova Paktı - 1955) arasındaki ideolojik ve askeri rekabet. ⚔️
- Türkiye'nin Yeri: Batı Bloğu'nda yer alma kararı. Kore Savaşı'na asker göndererek (1950-1953) NATO üyeliğine zemin hazırlamış ve 1952'de NATO'ya üye olmuştur. 🇹🇷🛡️
- Bağlantısızlar Hareketi: Hindistan, Yugoslavya, Mısır gibi ülkelerin iki blok dışında kalma çabası.
4. Yumuşama ve Sonrası (1960'lar - Günümüz) 🕊️
- Kıbrıs Sorunu: 1960 Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kuruluşu, Enosis hedefi, 1974 Kıbrıs Barış Harekatı ile Türklerin haklarının korunması. 🏝️
- Petrol Krizleri: 1973 ve 1979 yıllarında yaşanan enerji krizleri, dünya ekonomisini derinden etkilemiş ve yeni enerji arayışlarını hızlandırmıştır. ⛽
- İran-Irak Savaşı (1980-1988): Bölgesel güç dengelerini değiştiren, uzun süreli ve yıkıcı bir çatışma.
- Küreselleşme: Teknolojinin (özellikle internetin) gelişimi, iletişim ağlarının yaygınlaşması, ekonomik entegrasyon ve kültürel etkileşimin artması. 🌐
