Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, gezegenimizi koruma sorumluluğu ve doğal kaynakları dikkatli kullanma gerekliliği vurgulanıyor. Hükümetlerin de çevre kirliliğini azaltmak için daha katı yasalar konusunda ne yapması gerektiği soruluyor. Boşluğu doldururken cümlenin genel anlam bütünlüğüne ve dil bilgisi kurallarına dikkat etmeliyiz.
- Cümlenin Anlamı ve Tonu: Cümlenin ilk kısmı ("Gezegenimizi korumak için hepimiz sorumluluk almalı ve doğal kaynakları daha dikkatli kullanmalıyız.") bir gereklilik ve sorumluluktan bahsediyor. Bu ton, boşluktan sonra gelen kısımda da devam etmelidir. Yani, hükümetlerin de bu konuda bir sorumluluk üstlenmesi ve belirli bir eylemi gerçekleştirmesi gerektiği ifade edilmelidir.
- Boşluğun Konumu ve "çıkarmalıdır" Fiili: Cümlede "Hükümetler de çevre kirliliğini azaltmak için daha katı yasalar ______ çıkarmalıdır." şeklinde bir yapı var. "Çıkarmalıdır" fiili zaten cümlenin sonunda yer alıyor ve "yasalar çıkarmak" (yasa yapmak, yürürlüğe koymak) anlamında kullanılıyor. Buradaki "malı/meli" eki, bir gereklilik veya zorunluluk ifade eder. Boşluğa gelecek kelime, bu fiili tamamlamalı veya onunla birlikte anlamlı bir bütün oluşturmalıdır. Ancak verilen seçenekler fiil olduğu için, boşluğun aslında ana fiil yerine geçtiği veya "çıkarmalıdır" kelimesinin bir pekiştirme ya da seçenekler arasında en uygun olanı seçmemizi gerektiren bir yapı olduğu varsayılabilir. Bu tür sorularda, genellikle boşluğun cümlenin ana yüklemi olması beklenir ve "çıkarmalıdır" kelimesi, seçenekler arasında "meli/malı" ekiyle uyumlu olanı seçmemiz için bir ipucu olabilir.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) gerekir: "Gerekir" kelimesi "gereklidir" anlamına gelir. "Yasalar gerekir çıkarmalıdır" şeklinde bir kullanım dil bilgisi açısından doğru değildir. "Yasalar gerekir" tek başına kullanılabilir ama burada fiili tamamlamaz.
- B) olabilir: "Olabilir" kelimesi bir ihtimali ifade eder. Cümlenin genelindeki gereklilik ve sorumluluk tonuyla uyumsuzdur. "Yasalar olabilir çıkarmalıdır" anlamsızdır.
- C) yapabilir: "Yapabilir" kelimesi bir yeteneği veya ihtimali ifade eder. "Hükümetler yasalar yapabilir" doğru bir kullanımdır ancak cümlenin ilk kısmındaki "sorumluluk almalı" ve "kullanmalıyız" ifadelerindeki "meli/malı" ekiyle oluşan gereklilik tonunu karşılamaz. "Yapabilir çıkarmalıdır" da dil bilgisi açısından yanlıştır.
- D) zorundadır: "Zorundadır" kelimesi bir mecburiyeti ifade eder. Ancak "yasalar zorundadır çıkarmalıdır" şeklinde bir kullanım dil bilgisi açısından yanlıştır. Doğru kullanım "yasaları çıkarmak zorundadır" şeklinde olurdu.
- E) etmelidir: "Etmelidir" kelimesi "yapmalıdır" veya "gerçekleştirmelidir" anlamına gelir ve "meli/malı" ekiyle bir gereklilik veya sorumluluk ifade eder. "Yasalar çıkarmak" ifadesi "yasa yapmak" anlamına gelir. "Etmek" fiili, birçok durumda genel bir eylemi ifade etmek için kullanılır (örn: yardım etmek, ziyaret etmek). Bu bağlamda, "Hükümetler daha katı yasalar etmelidir" ifadesi, "daha katı yasalar yapmalıdır/çıkarmalıdır" anlamını taşır ve cümlenin genelindeki sorumluluk ve gereklilik tonuyla mükemmel bir uyum sağlar. "Çıkarmalıdır" fiiliyle birlikte düşünüldüğünde, "etmelidir" kelimesi, hükümetlerin bu eylemi gerçekleştirmesi gerektiğini en güçlü şekilde ifade eden seçenektir.
Cümlenin genelindeki "meli/malı" ekleriyle ifade edilen gereklilik ve sorumluluk tonu, "etmelidir" kelimesindeki "meli/malı" ekiyle en iyi şekilde tamamlanmaktadır. Bu nedenle, boşluğa en uygun kelime "etmelidir".
Cevap E seçeneğidir.
