Biyoloji laboratuvarında mikroskop çalışması yapan bir öğrenci, lam üzerindeki örneği incelerken örneğin net görüntüsünü elde edememektedir. Bu durumda öğrencinin aşağıdaki işlemlerden hangisini yapması GÜVENLİK KURALLARI açısından YANLIŞ olur?
A) Mikroskobun objektif lenslerini temizlemek için özel lens kağıdı kullanmak
B) Görüntüyü netleştirmek için kaba ve ince ayar vidalarını kullanmak
C) Işık şiddetini artırmak için mikroskobun diyaframını ayarlamak
D) Görüntü netleşmeyince preparatı çıkarıp lamı elbisesiyle silmek
Sevgili öğrenciler,
Mikroskop, biyoloji laboratuvarlarının vazgeçilmez bir aracıdır ve doğru kullanımı, hem doğru gözlemler yapabilmek hem de cihazın ömrünü korumak açısından büyük önem taşır. Sorumuz, mikroskopta net görüntü elde edemeyen bir öğrencinin yapmaması gereken, yani güvenlik kuralları açısından yanlış olan eylemi bulmamızı istiyor.
- A) Mikroskobun objektif lenslerini temizlemek için özel lens kağıdı kullanmak: Bu, mikroskop bakımı için son derece doğru ve güvenli bir uygulamadır. Objektif lensler, toz veya parmak izi gibi kirleticiler nedeniyle görüntüyü bulanıklaştırabilir. Özel lens kağıdı, lens yüzeyini çizmeden ve kimyasal kalıntı bırakmadan temizlemek için tasarlanmıştır. Bu işlem, görüntüyü netleştirmeye yardımcı olur ve mikroskoba zarar vermez.
- B) Görüntüyü netleştirmek için kaba ve ince ayar vidalarını kullanmak: Mikroskopta görüntüyü odaklamak için kullanılan temel mekanizmalar kaba ve ince ayar vidalarıdır. Kaba ayar vidası büyük odaklama değişiklikleri için, ince ayar vidası ise hassas ve net odaklama için kullanılır. Bu vidaları kullanmak, mikroskop kullanımının temel bir parçasıdır ve görüntüyü netleştirmek için yapılması gereken doğru bir eylemdir.
- C) Işık şiddetini artırmak için mikroskobun diyaframını ayarlamak: Diyafram, örneğe ulaşan ışık miktarını kontrol eder. Bazen çok az veya çok fazla ışık, görüntünün netliğini ve kontrastını olumsuz etkileyebilir. Diyaframı ayarlayarak ışık şiddetini optimize etmek, görüntünün daha net ve belirgin hale gelmesine yardımcı olan doğru ve güvenli bir işlemdir.
- D) Görüntü netleşmeyince preparatı çıkarıp lamı elbisesiyle silmek: İşte bu, güvenlik kuralları ve laboratuvar etiği açısından kesinlikle yanlış bir davranıştır. Elbise kumaşı, lamın cam yüzeyini çizebilir, bu da sonraki gözlemleri imkansız hale getirir. Ayrıca, elbise üzerinde bulunan toz, tüy, yağ veya diğer kirleticiler lama bulaşarak örneği daha da kirletebilir veya görüntüyü daha da bulanıklaştırabilir. Bu tür bir temizlik hijyenik değildir ve örneğin kontaminasyonuna yol açabilir. Lam veya lamel temizliği gerektiğinde, laboratuvarda bulunan özel lens temizleme solüsyonları ve lens kağıtları veya mikrofiber bezler kullanılmalıdır. Kişisel eşyalarla temizlik yapmak, hem ekipmana zarar verir hem de laboratuvar ortamının temizliğini ve güvenliğini tehlikeye atar.
Bu nedenle, öğrencinin güvenlik kuralları açısından yapmaması gereken eylem, lamı elbisesiyle silmektir.
Cevap D seçeneğidir.
