Biyoteknolojik ürün olan rekombinant insülin ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Sadece hayvanlardan elde edilebilir
B) İnsan pankreas hücrelerinden izole edilir
C) Genetiği değiştirilmiş bakteriler tarafından üretilir
D) Yapay tatlandırıcı olarak kullanılır
Rekombinant insülin, diyabet tedavisinde kullanılan, biyoteknoloji yöntemleriyle üretilen önemli bir ilaçtır. Soruyu adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- A) Sadece hayvanlardan elde edilebilir
- Tarihsel olarak, insülin ilk başlarda sığır veya domuz pankreasından elde edilmiştir. Ancak bu "hayvan insülini" formu, bazı hastalarda alerjik reaksiyonlara neden olabiliyordu ve üretim kapasitesi sınırlıydı.
- "Rekombinant insülin" ise, genetik mühendisliği teknikleri kullanılarak üretilen bir formdur ve sadece hayvanlardan elde edilmez. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
- B) İnsan pankreas hücrelerinden izole edilir
- İnsan insülini doğal olarak insan pankreasındaki beta hücreleri tarafından üretilir. Ancak rekombinant insülin, hastaların kendi pankreas hücrelerinden *izole edilmez*.
- Rekombinant insülin, laboratuvar ortamında, insan insülin geninin başka bir organizmaya aktarılmasıyla üretilir. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır.
- C) Genetiği değiştirilmiş bakteriler tarafından üretilir
- Bu ifade, rekombinant insülinin üretim sürecinin temelini oluşturur. Bilim insanları, insan insülinini kodlayan geni izole eder ve bu geni, genetik mühendisliği teknikleri kullanarak bakterilerin (genellikle E. coli) DNA'sına aktarır.
- Bu genetiği değiştirilmiş bakteriler, hızla çoğalırken aynı zamanda insan insülinini de üretirler. Üretilen insülin daha sonra saflaştırılarak ilaç olarak kullanılır. Bu yöntem, bol miktarda, saf ve insan vücuduna daha uyumlu insülin üretilmesini sağlar. Bu nedenle C seçeneği doğrudur.
- D) Yapay tatlandırıcı olarak kullanılır
- İnsülin, kan şekerini düzenleyen bir hormondur ve diyabet tedavisinde kullanılır. Vücudun enerji metabolizmasında kritik bir rol oynar.
- Yapay tatlandırıcılar (örneğin aspartam, sakarin, sukraloz) ise gıdalara tat vermek için kullanılan kimyasal maddelerdir ve insülinle hiçbir ilgisi yoktur. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
Cevap C seçeneğidir.
