🎓 12. sınıf ingilizce 2. dönem 2. yazılı 1. senaryo Test 1 - Ders Notu
Sevgili öğrenciler, bu ders notu, 12. sınıf İngilizce 2. dönem 2. yazılı sınavınızda karşınıza çıkabilecek temel dilbilgisi ve kelime konularını kapsamaktadır. Sınavda başarılı olmak için bu konulara hakim olmanız önemlidir. Hadi başlayalım!
📌 Şart Cümleleri (Conditionals)
Şart cümleleri, bir eylemin gerçekleşmesi için belirli bir koşulun yerine gelmesi gerektiğini ifade eder. Farklı tiplerde koşullar ve sonuçlar için farklı yapılar kullanılır.
- Type 0 (Zero Conditional): Genel gerçekler ve bilimsel olaylar için kullanılır. Her zaman doğru olan durumları ifade eder.
- Yapı: If + Simple Present, Simple Present
- Örnek: If you heat ice, it melts. (Buzu ısıtırsan, erir.)
- Type 1 (First Conditional): Gerçekleşmesi mümkün olan veya yüksek ihtimal olan gelecek durumlar için kullanılır.
- Yapı: If + Simple Present, Will/Can/May + V1
- Örnek: If it rains, we will stay at home. (Yağmur yağarsa, evde kalacağız.)
- Type 2 (Second Conditional): Hayali, gerçekleşmesi düşük ihtimal olan veya imkansız olan şimdiki/gelecek durumlar için kullanılır.
- Yapı: If + Simple Past, Would/Could/Might + V1
- Örnek: If I had a million dollars, I would buy a big house. (Bir milyon dolarım olsaydı, büyük bir ev alırdım.)
- Type 3 (Third Conditional): Geçmişte gerçekleşmemiş, pişmanlık veya varsayım içeren durumlar için kullanılır. Geçmişteki bir olayın farklı olması durumunda sonucun ne olacağını ifade eder.
- Yapı: If + Past Perfect, Would/Could/Might + Have + V3
- Örnek: If I had studied harder, I would have passed the exam. (Daha sıkı çalışsaydım, sınavı geçmiş olacaktım.)
- Mixed Conditionals (Karışık Şart Cümleleri): Farklı zaman dilimlerindeki koşul ve sonuçları birleştirir.
- Örnek 1 (Geçmiş koşul, şimdiki sonuç): If I had taken that job, I would be rich now. (O işi kabul etseydim, şimdi zengin olurdum.)
- Örnek 2 (Şimdiki koşul, geçmiş sonuç): If I weren't afraid of heights, I would have gone skydiving with you yesterday. (Yükseklik korkum olmasaydı, dün seninle paraşütle atlamaya giderdim.)
💡 İpucu: "Wish" cümleleri de şart cümleleriyle benzer mantıkta çalışır.
- I wish + Simple Past: Şimdiki durumdan duyulan pişmanlık veya değiştirilmek istenen durumlar için (Keşke şimdi/genel olarak şöyle olsaydı).
- I wish + Past Perfect: Geçmişte gerçekleşen bir olaydan duyulan pişmanlık için (Keşke geçmişte şöyle olsaydı).
- I wish + Would + V1: Birinin davranışından duyulan rahatsızlık veya geleceğe yönelik bir dilek için.
⚠️ Dikkat: "Unless" (medikçe, madıkça) "if not" anlamına gelir ve olumsuz bir koşulu ifade eder. Örneğin: "You won't pass unless you study." (Çalışmadıkça geçemezsin.)
📌 Edilgen Çatı (Passive Voice)
Edilgen çatı, eylemi yapanın değil, eylemden etkilenenin vurgulandığı cümle yapısıdır. Genellikle eylemi yapan kişi bilinmiyorsa, önemsizse veya vurgulanmak istenmiyorsa kullanılır.
- Yapı: Subject + be (tense'e göre çekimlenmiş) + V3 (Past Participle)
- Örnekler:
- Simple Present: The door is painted every year. (Kapı her yıl boyanır.)
- Simple Past: The car was repaired yesterday. (Araba dün tamir edildi.)
- Present Perfect: A new bridge has been built. (Yeni bir köprü inşa edildi.)
- Future Simple: The report will be finished tomorrow. (Rapor yarın bitirilecek.)
- Modals: The problem can be solved. (Sorun çözülebilir.)
💡 İpucu: Eylemi yapanı belirtmek isterseniz "by + agent" yapısını kullanabilirsiniz. Örneğin: "The book was written by Shakespeare." (Kitap Shakespeare tarafından yazıldı.)
📌 Ettirgen Çatı (Causative Passive)
Ettirgen çatı, bir şeyi kendimizin yapmadığımızı, başkasına yaptırdığımızı ifade etmek için kullanılır. En yaygın yapısı "have/get something done" şeklindedir.
- Yapı: Subject + have/get (tense'e göre çekimlenmiş) + Object + V3 (Past Participle)
- Örnekler:
- I had my hair cut yesterday. (Dün saçımı kestirdim.) - Kuaför kesti.
- She is getting her car washed. (Arabasını yıkatıyor.) - Oto yıkamacı yıkıyor.
- We will have our house painted next month. (Önümüzdeki ay evimizi boyatacağız.) - Bir boyacı boyayacak.
📌 Dolaylı Anlatım (Reported Speech)
Birinin söylediği sözleri doğrudan değil, kendi sözlerimizle aktarmak için kullanılır. Aktarım yapıldığında genellikle zaman ve şahıs zamirleri değişir.
- Zaman Kayması (Tense Shift):
- Simple Present → Simple Past (He said, "I am tired." → He said he was tired.)
- Present Continuous → Past Continuous (She said, "I am reading." → She said she was reading.)
- Simple Past → Past Perfect (He said, "I went." → He said he had gone.)
- Present Perfect → Past Perfect (They said, "We have finished." → They said they had finished.)
- Will → Would (He said, "I will come." → He said he would come.)
- Can → Could (She said, "I can swim." → She said she could swim.)
- May → Might (He said, "It may rain." → He said it might rain.)
- Yer ve Zaman Zarfları Değişiklikleri:
- Now → Then
- Today → That day
- Yesterday → The day before / The previous day
- Tomorrow → The next day / The following day
- Here → There
- This → That
- These → Those
- Soruların Aktarılması:
- "Wh-" soruları (Who, What, Where): He asked what my name was. (Zaman kayması ve düz cümle sırası.)
- "Yes/No" soruları: He asked if/whether I was hungry. (Zaman kayması ve düz cümle sırası.)
- Emirlerin/Ricaların Aktarılması:
- To + V1 (Olumlu): He told me to open the door.
- Not to + V1 (Olumsuz): She told him not to be late.
⚠️ Dikkat: Eğer aktarılan cümledeki eylem hala geçerliyse veya genel bir gerçekse zaman kayması yapılmayabilir. Örneğin: "He said the Earth is round."
📌 İlgi Cümlecikleri (Relative Clauses)
İlgi cümlecikleri, bir isim veya zamir hakkında ek bilgi vermek için kullanılır. Genellikle "who, which, that, whose, where, when, why" gibi ilgi zamirleri veya zarfları ile başlarlar.
- Who/Whom: İnsanlar için kullanılır. Who özne, Whom nesne yerine geçer. (Who yerine "that" de kullanılabilir.)
- Örnek: The man who lives next door is a doctor. (Yan komşuda oturan adam doktordur.)
- Which: Hayvanlar ve cansız varlıklar için kullanılır. (Which yerine "that" de kullanılabilir.)
- Örnek: The car which is parked outside is mine. (Dışarıda park edilmiş araba benim.)
- That: Hem insanlar hem de cansız varlıklar için kullanılabilir. Genellikle tanımlayıcı ilgi cümleciklerinde tercih edilir.
- Örnek: This is the book that I told you about. (Bu, sana bahsettiğim kitap.)
- Whose: Sahiplik belirtir. Hem insanlar hem de cansız varlıklar için kullanılır.
- Örnek: I know a girl whose brother is a famous singer. (Kardeşi ünlü bir şarkıcı olan bir kız tanıyorum.)
- Where: Yer belirtir.
- Örnek: This is the restaurant where we first met. (Burası ilk tanıştığımız restoran.)
- When: Zaman belirtir.
- Örnek: I remember the day when we graduated. (Mezun olduğumuz günü hatırlıyorum.)
- Why: Sebep belirtir.
- Örnek: Tell me the reason why you were late. (Neden geç kaldığını söyle.)
💡 İpucu:
- Tanımlayıcı (Defining) ilgi cümlecikleri: Cümlenin anlamı için gerekli bilgiyi verir, virgül kullanılmaz. "That" kullanılabilir ve nesne konumundaysa ilgi zamiri atılabilir.
- Tanımlayıcı olmayan (Non-defining) ilgi cümlecikleri: Ek bilgi verir, cümlenin anlamı için zorunlu değildir, virgül ile ayrılır. "That" kullanılamaz ve ilgi zamiri atılamaz.
📌 İsim Fiiller (Gerunds) ve Mastarlar (Infinitives)
İsim fiiller (Gerunds) fiilin "-ing" almış halidir ve cümlede isim gibi işlev görür. Mastarlar (Infinitives) ise genellikle "to + V1" şeklinde kullanılır.
- Gerund (V-ing) Kullanım Alanları:
- Cümle başında özne olarak: Swimming is a good exercise. (Yüzmek iyi bir egzersizdir.)
- Bazı fiillerden sonra: enjoy, mind, avoid, finish, suggest, recommend, admit, deny, keep, practice, quit, risk, postpone...
- Örnek: I enjoy reading books. (Kitap okumaktan hoşlanırım.)
- Edatlardan sonra: in, on, at, for, about, with, without, before, after...
- Örnek: I'm good at drawing. (Resim çizmekte iyiyim.)
- Bazı ifadelerden sonra: It's no use, there's no point in, feel like, spend time, look forward to...
- Örnek: I look forward to hearing from you. (Sizden haber almayı dört gözle bekliyorum.)
- Infinitive (To + V1) Kullanım Alanları:
- Amaç belirtmek için: I study hard to pass the exam. (Sınavı geçmek için çok çalışırım.)
- Bazı fiillerden sonra: want, need, decide, plan, agree, promise, refuse, hope, expect, learn, manage, offer, seem...
- Örnek: She decided to go to university. (Üniversiteye gitmeye karar verdi.)
- Sıfatlardan sonra: easy, difficult, happy, sad, pleased, willing...
- Örnek: It's easy to learn English. (İngilizce öğrenmek kolaydır.)
- "Too" ve "enough" ile birlikte: too + adjective/adverb + to V1; adjective/adverb + enough + to V1
- Örnek: It's too cold to go out. (Dışarı çıkmak için çok soğuk.)
- Örnek: He's strong enough to lift that box. (O kutuyu kaldıracak kadar güçlü.)
- Hem Gerund hem Infinitive Alan Fiiller (Anlam Değişimi):
- Stop:
- Stop V-ing: Bir şeyi yapmayı bırakmak (He stopped smoking. - Sigarayı bıraktı.)
- Stop to V1: Bir şeyi yapmak için durmak (He stopped to smoke. - Sigara içmek için durdu.)
- Remember/Forget:
- Remember/Forget V-ing: Geçmişte yapılan bir şeyi hatırlamak/unutmak (I remember seeing him. - Onu gördüğümü hatırlıyorum.)
- Remember/Forget to V1: Gelecekte yapılması gereken bir şeyi hatırlamak/unutmak (Remember to lock the door. - Kapıyı kilitlemeyi unutma.)
- Try:
- Try V-ing: Bir şeyi denemek (Try adding some salt. - Biraz tuz eklemeyi dene.)
- Try to V1: Bir şeyi yapmaya çalışmak (I tried to open the jar. - Kavanozu açmaya çalıştım.)
💡 İpucu: "To" kelimesi bazen bir edat olarak kullanılır (look forward to, object to, be accustomed to). Bu durumlarda kendisinden sonra Gerund (V-ing) gelir. Örneğin: "I'm looking forward to seeing you."
📌 Kip Fiilleri (Modals)
Kip fiilleri (Modals), bir eylemin olasılığını, gerekliliğini, yeteneğini, tavsiyesini veya iznini belirtmek için ana fiile yardımcı olan fiillerdir. Genellikle kendilerinden sonra yalın fiil (V1) gelir.
- Can / Could:
- Can: Yetenek (şimdiki/gelecek), izin, olasılık. (I can speak French. You can go now. It can be cold in winter.)
- Could: Geçmişteki yetenek, kibar rica, düşük olasılık. (I could swim when I was young. Could you help me? It could rain later.)
- May / Might:
- May: İzin, olasılık (daha güçlü). (You may enter. It may rain today.)
- Might: Düşük olasılık (may'den daha az kesin). (It might rain tomorrow.)
- Must / Have to:
- Must: Zorunluluk (konuşmacının içten gelen zorunluluğu), güçlü çıkarım. (I must study for the exam. He must be tired.)
- Have to: Dış bir kural veya durumdan kaynaklanan zorunluluk. (I have to wear a uniform at work.)
- Mustn't: Yasaklama. (You mustn't smoke here.)
- Don't have to: Zorunluluk olmaması. (You don't have to come if you don't want to.)
- Should / Ought to:
- Should: Tavsiye, öneri, beklenti. (You should eat more vegetables. He should be here by now.)
- Ought to: Should ile benzer anlamda, daha resmi veya ahlaki bir tavsiye. (You ought to apologize.)
- Geçmişteki Modallar (Modals of Deduction/Speculation/Regret in the Past):
- Must have V3: Geçmişte bir şeyin kesinlikle öyle olduğu çıkarımı. (He must have forgotten about the meeting.)
- Can't have V3 / Couldn't have V3: Geçmişte bir şeyin imkansız olduğu çıkarımı. (She can't have seen me, I was hiding.)
- May have V3 / Might have V3 / Could have V3: Geçmişte bir şeyin mümkün olduğu ama kesin olmadığı çıkarımı. (They might have gone home.)
- Should have V3: Geçmişte yapılması gereken ama yapılmamış bir eylemden duyulan pişmanlık veya eleştiri. (I should have studied harder.)
- Shouldn't have V3: Geçmişte yapılmaması gereken ama yapılmış bir eylemden duyulan pişmanlık veya eleştiri. (You shouldn't have yelled at her.)
⚠️ Dikkat: Modallardan sonra her zaman fiilin yalın hali (V1) gelir. Geçmişteki çıkarımlar veya pişmanlıklar için "have + V3" yapısı kullanılır.
📝 Kelime Bilgisi
Sınavda başarılı olmak için dilbilgisi kadar kelime bilginiz de önemlidir. Özellikle 12. sınıf ders kitaplarınızdaki ünitelerin anahtar kelimelerine, eş anlamlı (synonym) ve zıt anlamlı (antonym) kelimelere, ayrıca kalıplaşmış ifadelere (collocations) dikkat edin.
- Ünite Kelimeleri: Ders kitabınızdaki her ünitenin başında ve sonunda verilen kelime listelerini tekrar edin.
- Sözcük Aileleri: Bir kelimenin isim, fiil, sıfat ve zarf hallerini öğrenmek kelime bilginizi artırır. (Örn: decide - decision - decisive - decisively)
- Phasal Verbs (Deyimsel Fiiller): Fiillerin edatlarla birleşerek farklı anlamlar oluşturduğu yapılar (get up, turn off, put on). Konuyla ilgili sıkça kullanılan deyimsel fiilleri gözden geçirin.
- Okuma Parçaları: Sınavda çıkan okuma parçalarındaki bilinmeyen kelimelerin anlamlarını metnin genel bağlamından çıkarmaya çalışın.
💡 İpucu: Kelimeleri ezberlemek yerine, onları cümle içinde kullanarak veya kendi hikayelerinizi yazarak öğrenmek daha kalıcı olacaktır. Kelime kartları (flashcards) veya online kelime öğrenme uygulamaları da faydalı olabilir.
📝 Bu notlar, sınavınız için sağlam bir temel oluşturmanıza yardımcı olacaktır. Konuları tekrar ederken bol bol pratik yapmayı ve örnek cümleleri incelemeyi unutmayın. Başarılar dilerim! 🚀
