Arkadaşınızdan bilgisayarındaki bir dosyayı sizin için yedeklemesini rica etmek istiyorsunuz. Aşağıdaki notlardan hangisi bu isteği "have something done" yapısını kullanarak en kibar ve doğru şekilde ifade eder?
A) Lütfen bilgisayarımdaki dosyaları yedekle.
B) Bilgisayarındaki dosyaları yedeklemelisin.
C) Bilgisayarındaki dosyaların yedeklenmesini sağlayabilir misin?
D) Bilgisayarındaki dosyaları yedekledim.
E) Bilgisayarındaki dosyaları yedeklemeni istiyorum.
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, İngilizcedeki "have something done" yapısının Türkçe karşılığını ve bu yapıyı kullanarak kibar bir rica cümlesi kurmayı öğreniyoruz. "Have something done" yapısı, bir işi kendimiz yapmayıp başkasına yaptırdığımızı veya başkası tarafından yapılmasını sağladığımızı ifade etmek için kullanılır. Türkçede bu genellikle ettirgen (causative) fiiller veya "sağlamak", "yaptırmak" gibi kelimelerle ifade edilir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Lütfen bilgisayarımdaki dosyaları yedekle.
- Bu ifade doğrudan bir rica cümlesidir. Kibardır ancak "have something done" yapısını kullanmamaktadır. Burada eylemi doğrudan arkadaşınızın yapmasını istiyorsunuz.
- B) Bilgisayarındaki dosyaları yedeklemelisin.
- Bu bir tavsiye veya zorunluluk ifadesidir ("-meli, -malı"). Bir rica cümlesi değildir ve "have something done" yapısını içermez. Ayrıca, "bilgisayarındaki" ifadesi arkadaşınızın kendi bilgisayarındaki dosyaları yedeklemesi gerektiğini belirtir, oysa soru sizin dosyalarınızın yedeklenmesini istemekle ilgilidir.
- C) Bilgisayarındaki dosyaların yedeklenmesini sağlayabilir misin?
- İşte aradığımız yapı bu! "Dosyaların yedeklenmesi" ifadesi pasif bir yapıdır (dosyalar başkası tarafından yedeklenecek). "Sağlayabilir misin?" ise "bu işin yapılmasını temin edebilir misin?" veya "bu işi yaptırabilir misin?" anlamına gelir. Bu ifade, "have something done" yapısının Türkçe karşılığı olan ettirgen/edilgen bir yapıdır ve aynı zamanda oldukça kibar bir rica şeklidir. Burada arkadaşınızdan doğrudan yedekleme eylemini yapmasını değil, yedekleme işleminin gerçekleşmesini sağlamasını rica ediyorsunuz.
- D) Bilgisayarındaki dosyaları yedekledim.
- Bu bir rica cümlesi değil, geçmişte yapılmış bir eylemi bildiren bir cümledir. "Have something done" yapısıyla veya bir rica ile ilgisi yoktur.
- E) Bilgisayarındaki dosyaları yedeklemeni istiyorum.
- Bu da doğrudan bir rica cümlesidir ancak "istiyorum" ifadesi "sağlayabilir misin?" kadar kibar kabul edilmeyebilir. Ayrıca, "have something done" yapısını kullanmamaktadır.
Sonuç olarak, "have something done" yapısını en doğru ve kibar şekilde ifade eden seçenek C'dir çünkü "dosyaların yedeklenmesini sağlamak" ifadesi, bir işin başkası tarafından yapılmasını temin etme anlamını taşır ve rica cümlesi olarak da oldukça kibardır.
Cevap C seçeneğidir.
