11. sınıf felsefe 2. dönem 2. yazılı 2. senaryo Test 2

18. yüzyıl - 19. yüzyıl felsefesini hazırlayan düşünce ortamı incelendiğinde, bu dönemin temelinde yatan en önemli gelişmelerden biri bilimsel alandaki ilerlemelerdir. Özellikle Isaac Newton'ın evrensel çekim yasasını formüle etmesi ve mekanik evren anlayışı, dönemin düşünürleri üzerinde derin etkiler bırakmıştır.

Aşağıdakilerden hangisi, bu bilimsel gelişmelerin 18. yüzyıl felsefesini şekillendirme biçimine doğrudan bir örnek olarak gösterilebilir?

A) Akılcılığın ve deneyciliğin, bilgi edinme sürecinde temel yöntemler olarak benimsenmesi

B) Sanat ve estetik alanında romantizmin yükselişe geçmesi

C) Feodal toplum yapısının güçlenerek devam etmesi

D) Kilisenin toplumsal ve siyasal yaşamdaki mutlak otoritesini pekiştirmesi

E) Ulus devletlerin yerine imparatorlukların ön plana çıkması

Merhaba sevgili öğrenciler,

Bu soru, 18. yüzyıl felsefesini şekillendiren bilimsel gelişmelerin etkilerini anlamamızı istiyor. Özellikle Isaac Newton'ın evrensel çekim yasası ve mekanik evren anlayışının, dönemin düşünürleri üzerindeki derin etkisine odaklanmamız gerekiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Akılcılığın ve deneyciliğin, bilgi edinme sürecinde temel yöntemler olarak benimsenmesi:

  Newton'ın başarısı, evreni matematiksel yasalarla açıklayabilmesinde ve bu yasaların gözlem ve deneylerle doğrulanabilmesinde yatıyordu. Bu durum, felsefecilere, bilginin ancak akıl (rasyonalizm) ve deney (empirizm) yoluyla elde edilebileceği fikrini aşıladı. Aydınlanma düşünürleri, Newton'ın yöntemini örnek alarak, sadece doğayı değil, toplumu, ahlakı ve siyaseti de akıl ve deneyle anlamaya çalıştılar. Bu, bilimsel gelişmelerin felsefeyi doğrudan şekillendiren en önemli etkilerinden biridir.

• B) Sanat ve estetik alanında romantizmin yükselişe geçmesi:

  Romantizm, 18. yüzyılın sonları ve 19. yüzyılın başlarında ortaya çıkan, akılcılığa ve bilimsel nesnelliğe bir tepki olarak duygu, bireysellik ve doğayı ön plana çıkaran bir akımdır. Bilimsel gelişmelerin doğrudan bir sonucu değil, daha çok bu gelişmelerin getirdiği rasyonel ve mekanik dünya görüşüne karşı bir duruş olarak görülebilir. Dolayısıyla, doğrudan bir şekillendirme değil, bir karşıt tepkidir.

• C) Feodal toplum yapısının güçlenerek devam etmesi:

  18. yüzyıl, feodalizmin zayıfladığı ve yeni toplumsal düzenlerin (burjuvazinin yükselişi, ulus devletlerin temelleri) ortaya çıktığı bir dönemdir. Bilimsel gelişmeler ve Aydınlanma düşüncesi, feodal yapının sorgulanmasına ve yıkılmasına katkıda bulunmuştur. Bu seçenek, sorudaki durumla çelişmektedir.

• D) Kilisenin toplumsal ve siyasal yaşamdaki mutlak otoritesini pekiştirmesi:

  Aydınlanma dönemi, kilisenin dogmatik otoritesinin sorgulandığı, akıl ve bilimin ön plana çıktığı bir zamandır. Bilimsel keşifler, evrenin işleyişine dair dini açıklamalara alternatifler sunarak kilisenin otoritesini zayıflatmıştır. Bu seçenek de sorudaki durumla çelişmektedir.

• E) Ulus devletlerin yerine imparatorlukların ön plana çıkması:

  18. ve 19. yüzyıllar, milliyetçilik akımlarının güçlenmesiyle ulus devletlerin yükselişe geçtiği ve çok uluslu imparatorlukların zayıflamaya başladığı bir dönemdir. Bu durum, daha çok siyasi ve sosyal değişimlerle ilgili olup, bilimsel gelişmelerin doğrudan bir sonucu değildir.

Yukarıdaki analizler ışığında, Newton'ın bilimsel başarılarının felsefe üzerindeki en doğrudan ve belirgin etkisi, bilginin temeli olarak akıl ve deneyin benimsenmesi olmuştur. Bu durum, Aydınlanma felsefesinin temelini oluşturmuştur.

Cevap A seçeneğidir.