20. yüzyıl felsefesinin önemli özelliklerinden biri de fenomenoloji akımıdır. Edmund Husserl tarafından kurulan fenomenoloji, bilincin nesnelere yönelme biçimini, yani fenomenleri, ön yargılardan arınmış bir şekilde doğrudan deneyim yoluyla incelemeyi amaçlar. Husserl'e göre, "paranteze alma" (epokhe) yöntemiyle, nesnelerin varoluşsal nitelikleri yerine, bilincimizde nasıl göründüklerini incelememiz gerekir.
Bu açıklamaya göre, fenomenolojinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Nesnelerin fiziksel özelliklerini bilimsel yöntemlerle açıklamak.
B) Bilincin dışındaki nesnel dünyanın gerçekliğini kanıtlamak.
C) Bireyin öznel deneyimlerinin evrensel ve mutlak hakikatini ortaya koymak.
D) Bilincin nesnelere yönelik yaşantılarını, ön kabullerden arınarak betimlemek.
E) Metafizik spekülasyonlarla varlığın nihai nedenlerini araştırmak.
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, 20. yüzyıl felsefesinin önemli akımlarından biri olan fenomenolojinin temel amacını anlamamız isteniyor. Verilen metni dikkatlice okuyarak ve anahtar kavramları belirleyerek doğru cevaba ulaşabiliriz.
Öncelikle, metinde fenomenoloji hakkında verilen bilgilere bir göz atalım:
- Fenomenoloji, Edmund Husserl tarafından kurulmuştur.
- Amacı: "bilincin nesnelere yönelme biçimini, yani fenomenleri, ön yargılardan arınmış bir şekilde doğrudan deneyim yoluyla incelemeyi" hedefler.
- Yöntemi: "paranteze alma" (epokhe) ile "nesnelerin varoluşsal nitelikleri yerine, bilincimizde nasıl göründüklerini incelememiz gerekir."
Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında değerlendirelim:
- A) Nesnelerin fiziksel özelliklerini bilimsel yöntemlerle açıklamak.
- Metinde, fenomenolojinin nesnelerin "varoluşsal nitelikleri yerine, bilincimizde nasıl göründüklerini" incelediği belirtiliyor. Bu, fiziksel özelliklerin bilimsel yöntemlerle açıklanmasından ziyade, bilincin deneyimini merkeze alır. Dolayısıyla bu seçenek doğru değildir.
- B) Bilincin dışındaki nesnel dünyanın gerçekliğini kanıtlamak.
- "Paranteze alma" (epokhe) yöntemi, nesnelerin varoluşsal niteliklerini askıya almayı, yani dış dünyanın gerçekliği hakkındaki yargıları bir kenara bırakmayı gerektirir. Amaç, dış dünyanın gerçekliğini kanıtlamak değil, bilincin deneyimini incelemektir. Bu nedenle bu seçenek de yanlıştır.
- C) Bireyin öznel deneyimlerinin evrensel ve mutlak hakikatini ortaya koymak.
- Fenomenoloji öznel deneyimlerle ilgilenir, ancak metinde belirtilen temel amaç, doğrudan "evrensel ve mutlak hakikat"i ortaya koymaktan ziyade, bilincin nesnelere yönelme biçimini ön yargılardan arınmış bir şekilde betimlemektir. Bu seçenek, fenomenolojinin amacını tam olarak yansıtmamaktadır.
- D) Bilincin nesnelere yönelik yaşantılarını, ön kabullerden arınarak betimlemek.
- Bu seçenek, metinde verilen tüm anahtar kavramları bir araya getiriyor:
- "Bilincin nesnelere yönelik yaşantılarını" ifadesi, "bilincin nesnelere yönelme biçimini, yani fenomenleri" ve "bilincimizde nasıl göründüklerini" karşılıyor.
- "ön kabullerden arınarak" ifadesi, "ön yargılardan arınmış bir şekilde" ve "paranteze alma (epokhe) yöntemiyle" ifadeleriyle örtüşüyor.
- "betimlemek" ifadesi ise "incelemeyi amaçlar" fiilinin bir sonucudur.
- Bu nedenle, D seçeneği fenomenolojinin temel amacını en doğru ve eksiksiz şekilde ifade etmektedir.
- E) Metafizik spekülasyonlarla varlığın nihai nedenlerini araştırmak.
- Fenomenoloji, "paranteze alma" yöntemiyle nesnelerin varoluşsal niteliklerini askıya alarak, metafizik spekülasyonlardan uzak durmayı hedefler. Varlığın nihai nedenlerini araştırmak, fenomenolojinin doğrudan amacı değildir; aksine, bu tür soruları bir kenara bırakır. Bu seçenek, fenomenolojinin temel yaklaşımına tamamen zıttır.
Yukarıdaki değerlendirmeler sonucunda, fenomenolojinin temel amacını en iyi açıklayan seçeneğin D olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap D seçeneğidir.
