15. yüzyıl-17. yüzyıl felsefesi, Orta Çağ'ın teosentrik dünya görüşünden uzaklaşarak insanı ve aklı merkeze alan bir dönüşüm yaşamıştır. Bu dönemde bilim, sanat ve siyaset alanında yaşanan köklü değişiklikler felsefeye de yansımıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi 15. yüzyıl-17. yüzyıl felsefesinin temel özelliklerinden biri değildir?
A) Akla duyulan güvenin artması ve rasyonalizmin ön plana çıkması.
B) Bilimsel yöntem arayışlarının hız kazanması ve deneysel yaklaşımın önem kazanması.
C) Siyaset felsefesinde devletin kökeni ve meşruiyeti üzerine yeni tartışmaların ortaya çıkması.
D) Kilisenin otoritesinin güçlenmesi ve skolastik düşüncenin yeniden canlanması.
E) İnsan merkezli (antropocentrik) bir dünya görüşünün benimsenmesi ve hümanizmin yükselişi.
Sevgili öğrenciler, bu soru 15. yüzyıl-17. yüzyıl felsefesinin temel özelliklerini anlamamızı istiyor. Bu dönem, Orta Çağ'dan modern çağa geçişin yaşandığı, büyük dönüşümlerin olduğu bir zamandır. Soruyu adım adım inceleyelim:
- Sorunun Ana Fikri: 15. yüzyıl-17. yüzyıl felsefesi, Orta Çağ'ın Tanrı merkezli (teosentrik) dünya görüşünden uzaklaşarak insanı ve aklı merkeze alan bir dönüşüm yaşamıştır. Bu dönemde bilim, sanat ve siyaset alanındaki köklü değişiklikler felsefeyi de derinden etkilemiştir. Bizden istenen, bu dönemin temel özelliklerinden biri OLMAYAN seçeneği bulmaktır.
- A) Akla duyulan güvenin artması ve rasyonalizmin ön plana çıkması: Bu dönemde, özellikle Rönesans ve Bilim Devrimi ile birlikte, insan aklının bilgi edinmedeki ve dünyayı anlamadaki rolü büyük ölçüde arttı. Descartes gibi düşünürler rasyonalizmin öncüsü oldular. Bu, dönemin temel bir özelliğidir.
- B) Bilimsel yöntem arayışlarının hız kazanması ve deneysel yaklaşımın önem kazanması: Francis Bacon'ın ampirizmi ve Galileo'nun gözlem ve deneyleri, bilimsel yöntemin temellerini atmıştır. Bu dönem, bilimin felsefeden ayrışmaya başladığı ve deneysel yaklaşımın değer kazandığı bir zamandır. Bu da dönemin önemli bir özelliğidir.
- C) Siyaset felsefesinde devletin kökeni ve meşruiyeti üzerine yeni tartışmaların ortaya çıkması: Machiavelli, Hobbes ve Locke gibi düşünürler, devletin nasıl ortaya çıktığı, yöneticinin gücünün kaynağı ve meşruiyeti üzerine yeni teoriler geliştirdiler. Bu, modern siyaset felsefesinin başlangıcıdır ve dönemin karakteristik bir özelliğidir.
- E) İnsan merkezli (antropocentrik) bir dünya görüşünün benimsenmesi ve hümanizmin yükselişi: Sorunun girişinde de belirtildiği gibi, bu dönemde insan ve insan aklı merkeze alınmıştır. Hümanizm, insanın değerini, potansiyelini ve başarılarını vurgulayan bir düşünce akımı olarak Rönesans'ın kalbinde yer almıştır. Bu da dönemin çok önemli bir özelliğidir.
- D) Kilisenin otoritesinin güçlenmesi ve skolastik düşüncenin yeniden canlanması: Tam aksine, bu dönemde Reform hareketleri (Protestanlık) ve Bilim Devrimi ile birlikte Kilise'nin otoritesi sorgulanmış ve zayıflamıştır. Orta Çağ'ın baskın felsefesi olan skolastik düşünce ise, yeni bilimsel ve felsefi yaklaşımlar karşısında eleştirilmiş ve önemini yitirmiştir. Bu seçenek, dönemin ruhuna ve yaşanan dönüşümlere tamamen zıttır.
Bu nedenle, 15. yüzyıl-17. yüzyıl felsefesinin temel özelliklerinden biri olmayan ifade D seçeneğinde verilmiştir.
Cevap D seçeneğidir.
