Sevgili öğrenciler, bu soru, edebiyatımızdaki yazı türlerini ne kadar iyi bildiğimizi ölçüyor. Özellikle bir kişinin kendi hayatını anlattığı eserlerin adını bilmek, genel kültürümüz ve derslerimiz için çok önemlidir. Şimdi adım adım seçenekleri inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
- Sorunun Ana Fikri: Soru bize "bir kimsenin kendi hayatını, yaşadığı dönemle birlikte anlattığı yazı türünü" soruyor. Burada kilit kelime "kendi hayatını" ifadesidir.
- A) Biyografi: Biyografi, bir başkasının hayatını, başarılarını, yaşadıklarını ve kişiliğini anlatan yazı türüdür. Örneğin, Mustafa Kemal Atatürk'ün hayatını anlatan bir eser biyografidir. Bu durumda, sorudaki "kendi hayatını" ifadesiyle çeliştiği için A seçeneği doğru değildir.
- B) Monografi: Monografi, genellikle bilimsel bir konuda veya bir kişinin hayatının belirli bir yönü hakkında derinlemesine, ayrıntılı ve tek bir konuya odaklanmış bir inceleme yazısıdır. Bir kişinin tüm hayatını değil, belirli bir konuyu veya dönemi ele alır. Bu nedenle B seçeneği de doğru değildir.
- C) Otobiyografi: Otobiyografi kelimesi, Yunanca "oto" (kendi), "bios" (hayat) ve "graphein" (yazmak) kelimelerinin birleşiminden gelir. Yani, bir kişinin kendi hayatını, doğumundan itibaren yaşadığı önemli olayları, deneyimlerini ve düşüncelerini kendi ağzından anlattığı yazı türüdür. Soruda geçen "bir kimsenin kendi hayatını... anlattığı yazı türü" tanımına tam olarak uymaktadır.
- D) Portre: Portre, bir kişinin dış görünüşünü (fiziksel portre) ve/veya karakter özelliklerini, ruh halini (ruhsal portre) detaylı bir şekilde anlatan yazı türüdür. Bir kişinin tüm hayat hikayesini değil, belirli özelliklerini veya anlık durumunu yansıtır. Bu nedenle D seçeneği doğru değildir.
- E) Günlük: Günlük (hatıra defteri), bir kişinin günü gününe yaşadığı olayları, gözlemlerini, düşüncelerini ve duygularını tarih belirterek yazdığı kısa notlardır. Bir kişinin tüm hayatını baştan sona anlatan bütünsel bir eser değildir; anlık kayıtlar içerir. Bu nedenle E seçeneği de doğru değildir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, bir kişinin kendi hayatını anlattığı yazı türüne otobiyografi denir.
Cevap C seçeneğidir.
