Besin Piramidi Nedir? Ödev ve Sunum İçin Görseller ve Açıklamalar Test 1

Besin piramidinde aşağıdan yukarıya doğru çıkıldığında vücutta biriken zehirli madde miktarı ($biyolojik\ birikim$) nasıl değişir?

A) Azalır
B) Değişmez
C) Artar
D) Önce artar, sonra azalır

Sevgili öğrenciler, bu soru besin zincirleri ve ekolojideki önemli bir kavram olan "biyolojik birikim" (veya biyomagnifikasyon) ile ilgilidir. Gelin, bu kavramı adım adım inceleyelim:

• Besin Piramidi Nedir?

  Besin piramidi, bir ekosistemdeki canlılar arasındaki enerji akışını ve beslenme ilişkilerini gösteren bir modeldir. Piramidin tabanında üreticiler (bitkiler), üst basamaklarında ise sırasıyla birincil tüketiciler (otçullar), ikincil tüketiciler (etçiller veya hepçiller) ve üçüncül tüketiciler (üst etçiller) bulunur. Her basamak, bir önceki basamaktan beslenir.

• Zehirli Maddelerin Özelliği:

  Bazı zehirli maddeler (örneğin, ağır metaller, bazı pestisitler gibi kalıcı organik kirleticiler) doğada kolayca parçalanamazlar. Yani, biyolojik olarak bozunmazlar veya çok yavaş bozunurlar. Bu maddeler, canlıların vücuduna girdiklerinde dışarı atılamaz ve dokularda birikmeye başlarlar.

• Biyolojik Birikim (Biyomagnifikasyon) Nedir?

  İşte tam da bu noktada "biyolojik birikim" kavramı devreye girer. Biyolojik birikim, zehirli maddelerin besin zincirinde yukarı doğru çıkıldıkça, her bir trofik (beslenme) seviyesindeki canlıların vücudunda artan oranlarda birikmesidir. Yani, bir canlı, kendinden önceki basamaktaki birçok canlıyı yediğinde, o canlıların vücudunda birikmiş olan tüm zehirli maddeleri kendi vücuduna alır ve bu maddeler onun dokularında toplanır.

• Besin Piramidinde Zehirli Madde Akışı:
  • Piramidin Tabanı (Üreticiler): Bitkiler, topraktan veya sudan az miktarda zehirli maddeyi bünyelerine alırlar. Bu maddelerin konsantrasyonu bu seviyede nispeten düşüktür.
  • Birincil Tüketiciler (Otçullar): Bir otçul hayvan, hayatı boyunca birçok bitki yer. Her bir bitkiden aldığı az miktardaki zehirli madde, otçulun vücudunda birikmeye başlar. Bu seviyede konsantrasyon, bitkilere göre daha yüksektir.
  • İkincil Tüketiciler (Etçiller): Bir etçil hayvan, birçok otçul hayvanı yer. Her bir otçuldan aldığı zehirli maddeler, etçilin vücudunda toplanır. Bu seviyede zehirli madde konsantrasyonu, birincil tüketicilere göre daha da artar.
  • Üçüncül Tüketiciler (Üst Etçiller): Besin piramidinin en tepesindeki canlılar, kendilerinden önceki basamaklardaki birçok canlıyı tüketirler. Bu nedenle, tüm alt basamaklardan gelen zehirli maddelerin toplamını kendi vücutlarında biriktirirler. Bu seviyede zehirli madde konsantrasyonu en yüksek seviyeye ulaşır.
• Sonuç:

  Gördüğünüz gibi, besin piramidinde aşağıdan yukarıya doğru çıkıldıkça, her bir basamaktaki canlının vücudunda biriken zehirli madde miktarı katlanarak artar. Bu durum, besin zincirinin tepesindeki canlılar için ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Bu nedenle, besin piramidinde aşağıdan yukarıya doğru çıkıldığında vücutta biriken zehirli madde miktarı artar.

Cevap C seçeneğidir.